Kraliçe Arı Sendromu Bağlamında Toplumsal Cinsiyetin Yeniden Üretimi: Kadınlar Arası Rekabetin Patriyarkal Kodları

Kraliçe arı sendromu kadın meslektaşlarına karşı ayrımcı olan kadınları ifade eden bir durumdur. Bu sendromda kadın çalışanlar çalıştıkları örgütlerde bilinçli olarak kendi konumlarını korumak için üst yönetimdeki diğer kadınları uzaklaştırma çabaları vardır. Çalışmada toplumsal cinsiyet kavramını Kraliçe Arı Sendromu (KAS) çerçevesinde ele alınmış ve kadınlar arası rekabetin patriyarkal kodlarını incelenmiştir. Kraliçe arı davranışlarının bireysel patolojiden kaynaklandığı varsayımına karşı çıkan bu araştırma, yapısal ve feminist bir perspektifi benimseyerek söz konusu davranışların sistematik toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ve patriyarkal işyeri kültürlerine dayandığını öne sürmektedir. Judith Butler’ın toplumsal cinsiyet performativitesi, Simone de Beauvoir’ın varoluşçu feminizmi ve Sylvia Walby’nin patriyarka kuramı gibi teorik çerçevelerden yararlanılarak, lider konumundaki kadınların erkek egemen kurumlarda var olabilmek için eril normları nasıl içselleştirdiğini analiz etmektedir. Çalışma, kadınlar arası rekabet ve kadın liderlerin yaşadığı yalnızlığın yalnızca bireysel psikolojik tepkiler değil, dışlanma, kimlik tehditleri ve kurumsal baskılara verilen toplumsal tepkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, kadınlık ve liderlik arasında yaşanan çelişkiler bağlamında, rekabetçi davranışların kadın dayanışmasını ve mentorluk ilişkilerini nasıl zayıflattığı vurgulanmaktadır. Çalışmada kraliçe arı sendromunun kişisel bir kusur değil, patriyarkal sistemlerin bir belirtisi olarak yorumlanması gerektiği savunulmakta ve kadınlar arası dayanışmayı destekleyen kapsayıcı liderlik kültürleri için yapısal reform çağrısında bulunulmaktadır.