Εκτίμηση της αλλοίωσης της τσιπούρας (Sparus aurata) με τη χρήση χρονοθερμοκρασιακών δεικτών (ΤΤΙs)
Summary
No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.
Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.Abstract
Η τσιπούρα (Sparus aurata) είναι ένα ψάρι που συναντάται αρκετά στη Μεσόγειο. Αποτελεί τρόφιμο υψηλής θρεπτικής αξίας και παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην υγεία των ανθρώπων. Όμως, όπως άλλωστε και όλα τα ψάρια, θεωρείται ευαλλοίωτο τρόφιμο, με σύντομη διάρκεια ζωής. Είναι επομένως επιτακτική η ανάγκη για την άμεση εκτίμηση της μικροβιολογικής ποιότητας τέτοιων προϊόντων. Τα τελευταία χρόνια, με τη χρήση σύγχρονων, μη-επεμβατικών και ταχειών μεθόδων, μπορεί να γίνει η εκτίμηση της αλλοίωσης των ιχθύων, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια και η ποιότητά τους, να παραταθεί η διάρκεια ζωής τους, αλλά και να διατηρηθούν τα επιθυμητά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά τους, ώστε να είναι και αποδεκτά από τους καταναλωτές. Επιπλέον, έτσι μπορεί να γίνουν αντιληπτές τυχόν λανθασμένες πρακτικές συντήρησης των ιχθύων σε όλο το μήκος της παραγωγικής τους διαδικασίας, λάθη τα οποία δύναται να επιταχύνουν την αλλοίωση των ψαριών. Ως βασικός σκοπός της συγκεκριμένης μελέτης είναι η παρακολούθηση της αλλοίωσης μη απεντερωμένης τσιπούρας με την χρήση χρονοθερμοκρασιακών δεικτών (TTIS, TAGS), αλλά και άμεσων οπτικών αισθητήρων (OLEDs), σε πραγματικό χρόνο και με μη επεμβατικό τρόπο. Η χρήση των αισθητήρων στοχεύει στην εκτίμηση της μικροβιακής ποιότητας και της φρεσκότητας της τσιπούρας (Sparus aurata) σε πραγματικές θερμοκρασιακές συνθήκες της ψυκτικής αλυσίδας. Πιο συγκεκριμένα, για την αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκαν τόσο κλασσικές, όσο και ταχείες μέθοδοι ανίχνευσης της αλλοίωσης της τσιπούρας. Πραγματοποιήθηκαν μικροβιολογικές αναλύσεις, οργανοληπτική αξιολόγηση και έλεγχος του pH των ιχθύων καθ΄ όλη την διάρκεια του πειράματος, ενώ εφαρμόστηκε και φασματοσκοπία υπέρυθρου με μετασχηματισμό Fourier. Επίσης, λήφθηκαν φωτογραφίες και φάσματα, από τους δείκτες αλλοίωσης που είχαν τοποθετηθεί στις συσκευασίες των ιχθύων, με την χρήση του μηχανήματος VideometerLite και έπειτα αξιολογήθηκαν τα αποτελέσματα. Κατά την πειραματική διαδικασία οι τσιπούρες συντηρήθηκαν σε 4 διαφορετικές θερμοκρασίες 0 οC, 4 οC, 8 οC και 12 οC και σε συνθήκες τροποποιημένης ατμόσφαιρας με σύσταση αερίων 45% CO2 / 35% N2 / 20% O2. Οι μικροοργανισμοί που μελετήθηκαν ήταν, η ολική μικροβιακή χλωρίδα (ΟΜΧ), τα βακτήρια του γένους Pseudomonas spp., της οικογένειας Enterobacteriaceae, το είδος Brochothrix thermosphacta, τα οξυγαλακτικά βακτήρια (LAB) και οι μικροοργανισμοί που παράγουν H2S. Η δειγματοληψία πραγματοποιούνταν ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα με δείγματα από όλες τις θερμοκρασίες συντήρησης. Πιο αναλυτικά, για τους 0 °C και τους 4 οC ήταν κάθε 48 ώρες, για τους 8 οC και για τους 12 οC κάθε 24 ώρες. Στη συνέχεια, καταγραφόταν η τιμή pH για κάθε δείγμα, εφαρμοζόταν η φασματοσκοπία FTIR και στο τέλος πραγματοποιούνταν ο οργανοληπτικός έλεγχος. Σύμφωνα με τα μικροβιολογικά αποτελέσματα, βρέθηκε πως για όλες τις θερμοκρασίες οι κυρίαρχοι μικροοργανισμοί που προκαλούν αλλοίωση ήταν οι μικροοργανισμοί που παράγουν H2S και τα βακτήρια του γένους Pseudomonas spp.. Στους 12 oC παρουσιάστηκε η ταχύτερη μικροβιακή ανάπτυξη, συγκριτικά με τις υπόλοιπες θερμοκρασίες συντήρησης, κάτι που ήταν και αναμενόμενο. Όσον αφορά το pH, οι τιμές του για όλες τις θερμοκρασίες συντήρησης ήταν ανάμεσα στο φυσιολογικό εύρος, δηλαδή από 6,1 έως 6,8. Η οργανοληπτική απόρριψη των δειγμάτων για τους 0 οC συνέβη στις 384 ώρες, για τους 4 οC στις 336 ώρες, για τους 8 οC στις 144 ώρες και για τους 12 οC στις 99 ώρες. Η οσμή ήταν η παράμετρος που επηρέαζε περισσότερο και συνέβαλε στην απόρριψη των δειγμάτων. Τα καλύτερα αποτελέσματα από τους Χρονοθερμοκρασιακούς δείκτες (TTIS, TAGS) και τους Οπτικούς αισθητήρες (OLED), παρατηρήθηκε ότι εμφάνισαν τα OLED, όπου σε όλες τις θερμοκρασίες εμφάνισαν οπτική εξασθένηση του χρώματός τους. Από την άλλη, τα αποτελέσματα από τα TTIS και τα TAGS δεν ήταν πλήρως αποτελεσματικά, διότι δεν εμφάνιζαν ξεκάθαρα αποτελέσματα, τόσο οπτικά, όσο και από τα φάσματα που λήφθηκαν μέσω της πολυφασματικής απεικόνισης. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα για το FTIR, έδειξαν ότι λειτουργεί σε ικανοποιητικό βαθμό, για δείγματα από το δέρμα των ιχθύων, σε σύγκριση μεταξύ των φρέσκων και των αλλοιωμένων δειγμάτων που συντηρήθηκαν και στις τέσσερις θερμοκρασίες. Αντιθέτως, για τα δείγματα από τη σάρκα, τα αποτελέσματα δεν ήταν ικανοποιητικά, αφού όπως παρατηρήθηκε δεν διαχωρίζονταν ξεκάθαρα οι απορροφήσεις τους. Τέλος, τα μοντέλα PLS-R και PLS-DA που αναπτύχθηκαν για την εκτίμηση της ΟΜΧ, τα βακτήρια του γένους Pseudomonas spp. και τα βακτήρια που παράγουν H2S, δεν έδωσαν ικανοποιητικά αποτελέσματα για τους συντελεστές απόδοσης. Όσων αφορά το PLS-R, με μικρή διαφορά καλύτερα αποτελέσματα εμφάνισαν τα δεδομένα από το δέρμα της τσιπούρας. Επιπρόσθετα, για τα δείγματα από τη σάρκα και από το δέρμα της τσιπούρας, οι τιμές R2 και RMSE δεν είχαν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Για το PLS-DA, τα καλύτερα αποτελέσματα για την ευαισθησία, αφορούσαν τα φρέσκα δείγματα για την σάρκα της τσιπούρας, ενώ για την συνολική ακρίβεια, τα αποτελέσματα ήταν πιο ικανοποιητικά για τα δείγματα από το δέρμα της τσιπούρας.
Fields of Study & Subjects
Meat and Animal Product Quality
Marine and fisheries research
Microbial Inactivation Methods
Publication details
- Journal / source
- Agricultural University of Athens
- Publication date
- 25 March 2026
- Language
- EL
- Document type
- Thesis