Do European equity mutual funds outperform benchmarks, is it worth investing in them?

Η παρούσα διπλωματική εργασία, αποσκοπεί στην εξέταση της υπεραπόδοσης των ευρωπαϊκών μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων (equity mutual funds), συγκριτικά με τους δείκτες και κατ’ επέκταση, αν αξίζει για τον ιδιώτη επενδυτή να τα προτιμήσει έναντι παθητικών επενδυτικών προϊόντων ή δεικτών. Το δείγμα περιλαμβάνει 1.262 equity και equity small/mid cap αμοιβαία κεφάλαια με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελβετία, την Ολλανδία και την Ιταλία. Για τον σκοπό της μελέτης χρησιμοποιούνται τα NAV και TNA για την περίοδο 01/2005-12/2023 σε μηνιαία βάση, ενώ στο δείγμα συμπεριλαμβάνονται τα «dead»/merged funds, προκειμένου να περιοριστεί το survivorship bias. Στα δεδομένα εφαρμόζονται περιορισμοί, για ελάχιστο αριθμό 24 μηνιαίων παρατηρήσεων και ελάχιστο TNA €15m ανά fund. Για την εκτίμηση της επίδοσης των funds, χρησιμοποιείται το πενταπαραγοντικό υπόδειγμα των Fama–French (FF5) και η επεκταμένη εκδοχή του με τον παράγοντα momentum (FF5+MOM). Έπειτα, πραγματοποιούνται παλινδρομήσεις panel με το pooled regression model και fund fixed effects με cluster-robust τυπικά σφάλματα στο επίπεδο του fund, καθώς και για κάθε fund ξεχωριστά, εφαρμόζουμε time-series παλινδρομήσεις με Newey–West τυπικά σφάλματα. Στη συνέχεια εφαρμόζεται ο πολλαπλός έλεγχος Benjamini–Hochberg (FDR 5%), για την αναγνώριση των στατιστικά σημαντικών θετικών/αρνητικών alpha που προέκυψαν από τις ξεχωριστές time series παλινδρομήσεις. Στο κομμάτι των αποτελεσμάτων, σε επίπεδο συνολικού δείγματος το μέσο μηνιαίο alpha είναι αρνητικό και στατιστικά σημαντικό, με συντελεστές beta αγοράς πολύ κοντά στη μονάδα, υποδηλώνοντας χαρτοφυλάκια που ακολουθούν τους δείκτες αναφοράς. Όταν γίνεται προσθήκη του παράγοντα momentum παρατηρείται μείωση στην εκτιμώμενη απόδοση, σε επίπεδο μέσου alpha, αλλά και μείωση στον αριθμό των στατιστικά σημαντικών underperformers, δίχως όμως να αναιρεί το βασικό συμπέρασμα, ότι κατά μέσο όρο μετά τα κόστη, τα αμοιβαία κεφάλαια υποαποδίδουν. Η κατανομή των alpha σε επίπεδο μεμονωμένων αμοιβαίων κεφαλαίων, επιβεβαιώνει την εικόνα αυτή, καθώς τα περισσότερα funds κατατάσσονται ως underperformers, ενώ πολύ μικρό ποσοστό εμφανίζει στατιστικά σημαντικά θετικά alpha. Τα ευρήματα είναι ετερογενή ανά χώρα και κατηγορία, παραμένουν όμως ποιοτικά συνεπή. Ύστερα στο κομμάτι της συζήτησης, εναρμονίζονται τα ευρήματα με τη διεθνή και ευρωπαϊκή βιβλιογραφία, αναγνωρίζοντας ότι τα συνολικά κόστη, οι φθίνουσες αποδόσεις κλίμακας και η περιορισμένη ενεργητικότητα, λειτουργούν ως βασικοί μηχανισμοί υποαπόδοσης. Παράλληλα, διαπιστώνονται τα λειτουργικά και συμπεριφορικά οφέλη που προσφέρουν για τον επενδυτή και προτείνεται ένα υπό όρους πλαίσιο προτιμήσεις τους. Συγκεκριμένα, για απλή έκθεση στην αγορά προτείνονται παθητικά προϊόντα (ETF/Index funds), ενώ η επένδυση σε αμοιβαία κεφάλαια έχει νόημα μόνο όταν είναι πραγματικά ενεργά, με διαφανή και ανταγωνιστικά κόστη και ιδίως όταν εστιάζουν σε λιγότερο αποδοτικές ή εξειδικευμένες αγορές. Σε αυτό το πλαίσιο η βιβλιογραφία προτείνει προσέγγιση «core-satellite» για μεγιστοποίηση της απόδοσης.