Fernando Távora: Σύζευξη Μοντέρνου και Παράδοσης

Αντικείμενο της παρούσας ερευνητικής εργασίας αποτελεί η σύζευξη Μοντέρνου και Παράδοσης στο έργο του Πορτογάλου αρχιτέκτονα Fernando Távora (1923 - 2005). Ο Távora υπήρξε εκ των θεμελιωτών της περίφημης σχολής του Πόρτο και πρωτεργάτης στην επανερμηνεία και προσαρμογή του Μοντέρνου εντός της Πορτογαλικής πραγματικότητας. Η ευρεία αποδοχή του έργου του οφείλεται στο ότι κατόρθωσε να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα σε δύο φαινομενικά αντιθετικούς έως τότε πόλους, του νεωτερικού και του παραδοσιακού. Πρόσφορο έδαφος προκειμένου να επιτευχθεί κάτι τέτοιο αποτέλεσε το ρεβιζιονιστικό απέναντι στη μοντέρνα ορθοδοξία πλαίσιο της δεκαετίας του ‘50. Ως απάντηση στην αλλοτρίωση που επέφερε το Μοντέρνο αναδύονται μέσα από διάφορες εστίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας εκφράσεις ενός νέου αρχιτεκτονικού ρεύματος, προσανατολισμένου στην εναρμόνιση με τα τοπικά χαρακτηριστικά της εκάστοτε περιοχής ή χώρας. Τέτοιου είδους εκφράσεις θα συνθέσουν το ρεύμα του κριτικού τοπικισμού, βασική επιδίωξη του οποίου αποτελεί ο μετριασμός των επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης και της πολιτισμικής ομογενοποίησης. Ο Fernando Távora υπήρξε εκφραστής του συγκεκριμένου αρχιτεκτονικού ιδιώματος στην πορτογαλική περιφέρεια και ίσως ένας από τους πλέον εύγλωττους ομιλητές του διεθνώς. Αν και ο μοντερνισμός είχε μικρή απήχηση στην Πορτογαλία όταν ο νεαρός Távora κάνει την εμφάνισή του στην πολιτισμική και αρχιτεκτονική σκηνή της χώρας του, το πρόβλημα της απώλειας του τόπου υφίστατο και εδώ αυτή τη φορά, έχοντας ως κύρια αιτία τον επιβεβλημένο από το καθεστώς εθνικιστικό φορμαλισμό. Σκοπός της εργασίας είναι, μέσω της βιβλιογραφικής επισκόπησης και ανάλυσης τόσο του θεωρητικού πλασίου, όσο και του πιο αντιπροσωπευτικού τμήματος του έργου του Távora, να προσδιοριστούν τα συνθετικά εκείνα μέσα που ο αρχιτέκτονας μεταχειρίζεται προκειμένου να επιτευχθεί με το έργο του η ανασύσταση της ιδέας του τόπου, ταυτόχρονα εγγεγραμμένης εντός μιας σύγχρονης οικουμενικής συνείδησης. Με άλλα λόγια, να αναζητηθεί ο τρόπος με τον οποίο ο αρχιτέκτονας επιτυγχάνει μέσα από τη σύζευξη Μοντέρνου-Παράδοσης να δημιουργήσει τόπους με νόημα, μέσω των οποίων βοηθάει τον άνθρωπο να κατοικήσει.