Κλιματική αλλαγή και ο κίνδυνος αναγκαστικής μετακίνησης πληθυσμών στην Ευρώπη. Μελέτη περιπτώσεων

Σε όλο τον κόσμο, οι μαζικές μετακινήσεις λόγω φυσικών καταστροφών αυξάνονται με ανησυχητικό ρυθμό. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα η κοινή γνώμη στις περισσότερες κοινωνίες της Δύσης αναφερόταν σε αυτές ως ένα φαινόμενο πολύ μακρινό σε σχέση με τον «ασφαλή» ευρωπαϊκό χώρο. Η ολοένα συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων στην Ευρώπη έχει αλλάξει ριζικά την παραπάνω αντίληψη. Για κάποιες περιοχές της ηπείρου και τμήματα του ντόπιου πληθυσμού, η κλιματική αλλαγή λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής των απειλών ενισχύοντας τις ήδη υπάρχουσες κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Η παρούσα έρευνα επιχειρεί να αποτυπώσει την αλληλεπίδραση και την πολύπλοκη σχέση αιτιότητας μεταξύ των αναγκαστικών μετακινήσεων πληθυσμών και των ακραίων καιρικών φαινομένων. Μέσω της μελέτης περιπτώσεων, η έρευνα επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα ευρωπαϊκά κράτη όπου οικονομικοί, κοινωνικοί και πολιτικοί παράγοντες καθιστούν ορισμένες ομάδες πληθυσμού ιδιαίτερα ευάλωτες σε αναγκαστικές μετακινήσεις ως αποτέλεσμα των μεταβαλλόμενων κλιματικών συνθηκών. Στο πλαίσιο της μελέτης, πραγματοποιήθηκε έρευνα πεδίου στην περιοχή της Θεσσαλίας, προκειμένου να αναλυθεί ο αντίκτυπος που έχουν οι συχνές πλημμύρες στην εσωτερική μετακίνηση του τοπικού πληθυσμού. Μέσω της ανάλυσης δεδομένων και του συνδυασμού ποιοτικών και ποσοτικών ερευνητικών μεθόδων καθίσταται σαφές ότι οι πιο εκτεθειμένες στην περιβαλλοντική μετατόπιση είναι οι περιθωριοποιημένες, οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη σκοπό έχει αφενός, να αναδείξει και να αναλύσει ένα αναδυόμενο φαινόμενο των ευρωπαϊκών κοινωνιών και αφετέρου να προτείνει την υιοθέτηση πολιτικών που θα μετριάσουν τις αρνητικές επιπτώσεις του.