Καταστολή στο Κράτος των Νικητών του Εμφυλίου: Συγκρότηση και Λειτουργία του Αντικομμουνισμού στη Μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη (1950-1960)

Αντικείμενο της παρούσας διατριβής αποτελεί η καταστολή στο κράτος των νικητών του Εμφυλίου, με έμφαση στους μηχανισμούς συγκρότησης και λειτουργίας του αντικομμουνισμού στη μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη την περίοδο 1950-1960. Μέσα από την εξέταση εκατοντάδων αστυνομικών και διοικητικών εγγράφων, που παρέμεναν για δεκαετίες αθέατα, αναδεικνύεται ο μετεμφυλιακός αντικομμουνισμός, τόσο στη θεσμική του διάσταση, όπως αποτυπώνεται στην έκτακτη νομοθεσία και στις υπηρεσιακές της αποτυπώσεις, όσο και στην κοινωνική του διάσταση, μέσω της λειτουργίας πολύπλευρων φορέων της τοπικής εθνικοφροσύνης. Συγκεκριμένα, στο εξεταζόμενο πεδίο της καταστολής, η συστηματική αξιοποίηση αρχειακών πηγών επέτρεψε την ανασύνθεση της οργάνωσης και της λειτουργίας των κατασταλτικών μηχανισμών, υπερβαίνοντας την παραδοσιακή εστίαση στην νομική εφαρμογή των έκτακτων μέτρων. Η καταγραφή των πολύπλοκων γραφειοκρατικών διαδικασιών διαρκούς επιτήρησης και των επακόλουθων καταναγκασμών ανέδειξε άγνωστες όψεις της καταστολής, ανατέμνοντας την καθημερινή εμπειρία των θιγόμενων από αυτήν. Επιπλέον, αναδείχτηκε η προσαρμοστικότητα της μετεμφυλιακής καταστολής στα νέα δεδομένα του Ψυχρού Πολέμου, καθώς και η συνεχής μεταβλητότητα των μηχανισμών επόπτευσης. Τέλος, αναλύεται ο ρόλος της τοπικής εθνικοφροσύνης στο πλαίσιο των ταξικών συμμαχιών που συγκροτούσε το πολυδιάστατο στρατόπεδο των νικητών του Εμφυλίου. Χωρίς να υποβαθμίζεται η ιδεολογική δυναμική του αντικομμουνισμού και της εθνικοφροσύνης, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις υλικές τους βάσεις, καθώς αυτές καθοδηγούσαν τις παροχές και τις εξυπηρετήσεις κάθε μορφής που προσέφερε το μετεμφυλιακό καθεστώς.