Ο έρωτας στο X: Κυριολεκτική και μη κυριολεκτική γλώσσα

Η διδακτορική διατριβή αντλεί δεδομένα από τον ιστοχώρο κοινωνικής δικτύωσης X (πρώην Twitter), προκειμένου να εξετάσει την κυριολεκτική και μη κυριολεκτική γλώσσα που χρησιμοποιούν οι ομιλητές/τριες της ελληνικής όταν γράφουν για τον έρωτα, συμβάλλοντας στη γενικότερη συζήτηση για τη σχέση γλώσσας, νόησης και συναισθήματος. Η διατριβή εκκινεί από τη Θεωρία της Εννοιακής Μεταφοράς (Lakoff & Johnson, 1980, 1999), ενσωματώνοντας παράλληλα τους σύγχρονους προβληματισμούς για τη φύση της μεταφοράς και της μετωνυμίας και τον ρόλο τους στη γλωσσική έκφραση των συναισθημάτων. Τα ερευνητικά ερωτήματα οργανώνονται με βάση δύο άξονες: (α) την περιγραφή της κυριολεκτικής και μη κυριολεκτικής (μεταφορικής και μετωνυμικής) γλώσσας που αφορά το συναίσθημα του έρωτα, τόσο σε εννοιακό (μεταφορές, μετωνυμίες, διεπιδράσεις, μείξεις) όσο και σε γλωσσικό επίπεδο (μοτίβα, λέξεις), και (β) την εξέταση των δύο βασικών θέσεων σχετικά με τον ρόλο της μη κυριολεκτικής γλώσσας στο πεδίο των συναισθημάτων (γνωσιακός ρόλος ή/και εκφραστικότητα). Η μέθοδος που υιοθετείται συνδυάζει επαγωγικές και απαγωγικές προσεγγίσεις της μη κυριολεκτικής γλώσσας: την Ανάλυση Μεταφορικών Μοτίβων (Stefanowitsch, 2006), την ενημερωμένη διαίσθηση (Deignan, 1999) και τη μέθοδο αναγνώρισης της μεταφοράς MIPVU (Steen κ.ά., 2010). Μέσα από την ποσοτική και ποιοτική ανάλυση καταδεικνύεται η κυριαρχία της μη κυριολεκτικής γλώσσας στη γλωσσική έκφραση του έρωτα, η οποία εμφανίζει μεγάλη ποικιλία τόσο σε εννοιακό όσο και σε γλωσσικό επίπεδο, ενώ η κυριολεξία αποτελεί, επίσης, πιθανή επιλογή. Επιπλέον, η συνεξέταση εννοιακών μηχανισμών, γλωσσικών μοτίβων και λέξεων αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο το εννοιακό και το γλωσσικό επίπεδο διαπλέκονται στην ανάδειξη διαφορετικών όψεων του συναισθήματος και ευρύτερα στην παραγωγή του μη κυριολεκτικού νοήματος. Με βάση την ανάλυση υποστηρίζεται ότι τα υποκείμενα αξιοποιούν τόσο τη μη κυριολεκτική όσο και την κυριολεκτική γλώσσα για να ερμηνεύσουν και να εκφράσουν υποκειμενικά το βίωμά τους σε ένα μέσο όπου κυρίαρχοι στόχοι είναι η έκφραση στάσεων και διαθέσεων, αλλά και η προσέλκυση του ενδιαφέροντος των υπόλοιπων χρηστών/τριών (Lomborg, 2013).