Ислам құқығының қазіргі заманғы медициналық мәселелерге қорытындылары: трансплантация мәселесі

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Ramzan Yerimbet, Temur Amankul, Н. Әлтаева, Ф. әл-Бәкри
Cited by: 0

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Бұл зерттеу жұмысында ғаламдық ғылымның дамуымен туындаған медициналық мәселеге діни контекстегі зерттеу жасалынады. Адам ағзасын трансплантациялау және донорлық ХХІ ғасырда жаһандық қоғамдастық үшін көптеген этикалық және моральдық сұрақтарды тудыруда. Мақалада ағза-мүшелерді трансплантациялау мен донорлыққа қатысты ислами көзқарас қарастырылады. Аталмыш күрделі мәселені дұрыс талдау үшін ислам мен шариғаттың негізгі қағидаларын немесе ислам құқығын тұжырымдау қажет. Бұл мақалада ең алдымен шариғатқа негізделген мүшелерді трансплантациялау мен донорлыққа қатысты заманауи исламдық көзқарастар қарастырылады. Зерттеу жұмысында статистика қаралып, негізгі ислам қайнар-көздеріне сүйеніп көрнекті ғалымдардың пікірі келтірілді. Ислам құқығының негізгі принциптері (ижтиһад, қияс, маслахат) негізінде трансплантация мәселесіне қатысты қазіргі заманғы пәтуалар мен заңнамалық шешімдерді кешенді түрде саралау. Мақалада мүше донорлығының шариғат шеңберіндегі рұқсат етілу шегі мен шарттарын айқындау көзделген. Зерттеу барысында ислам құқығындағы трансплантация мәселесі бойынша біртұтас консенсус жоқ екені, керісінше пікірлердің плюрализмі байқалды. Бір топ ғалымдар «дене – Алланың аманаты» деген принципті алға тартып, ағза донорлығына шектеу қойса, екінші топ «қоғамдық пайда» (маслаха) мен «төтенше қажеттілік» (дарурат) қағидалары арқылы бұл практиканы легитимдеуге тырысады. Бұл зерттеу мұсылмандардың ағза донорлығына деген көзқарасын қалыптастыратын діни факторларды зерттейді. Зерттеу нәтижелері ағза донорлығы, адам өз ағзасына ем дом іздей алу құқығы жайлы діни көзқарасты анықтады. Түйін сөздер: трансплантация, биоэтика, шариғат, ағза донорлығы, Исламдағы биоэтика

Fields of Study & Subjects

Medical Research and Islamic Perspectives Organ Donation and Transplantation Ethics and bioethics in healthcare

Publication details

Journal / source
Eurasian Journal of Religious Studies
Volume
45
Issue
1
Pages
35–46
Publication date
20 March 2026
Language
KK