АБАЙ ОБЛЫСЫ ҮРЖАР АУДАНЫНЫҢ ГЕОДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: M.O. Тумажанова, Karlygash Muzdybayeva, Ян А. Вендт, А. С. Актымбаева, А. Е. Молдагалиева, Kairat ZHOYA
Cited by: 0

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Бұл мақалада Абай облысы Үржар ауданының геодемографиялық жағдайы қарастырылды. Геодемография – географиялық кеңістіктегі демографиялық үрдістердің даму заңдылықтарын зерттейтін демография ғылымының географиялық бағыттағы саласы. Геодемографиялық деректер аудандағы халықтың орналасу тығыздығын көрсетеді, бұл инфрақұрылымды дұрыс жоспарлауға көмектеседі. Зерттеудің мақсаты - Абай облысы Үржар ауданының геодемографиялық даму үрдістеріне кешенді талдау жасау. Зерттеу барысында Үржар ауданы ауылдық округтерінің халқының саны мен тығыздығы, табиғи қозғалысы, көші-қон үрдістері, жас-жыныстық құрылымы, этнодемографиялық құрамы, урбандалу және қоныстану жүйесі, әлеуметтік - экономикалық сипаттары талданды. Облыстағы барлық аудандардың халқының өсу/кему қарқынына салыстырмалы талдау жасалынды. Табиғи өсім, көші-қон көрсеткіштері және олардың жалпы өсімінен алынған мәні негізінде Үржар ауданының табиғи өсім коэффициенті төмен ауылдық округтер анықталды. Көші-қон үрдісі басым елді-мекендер анықталды (Алтыншоқы, Барқытбел, Бестерек, Науалы, Елтай, Жаңатілек, Қоңыршәулі, Қарақол, Көлденен, Көкөзек және т.б.). Үржар ауданының аграрлық бағыттағы экономикасы көші-қон үрдістеріне елеулі ықпал етеді. Статистикалық деректер негізінде аудандағы ауылдық окургтердің халқының жалпы саны және табиғи өсім картасы құрастырылды. Зерттеу қорытындысы бойынша ауылдық окургтер арасында табиғи өсім оң болғанымен, теріс миграциялық сальдо, аумақтық дисбаланс байқалды. Зерттеу нәтижесі ауданның әлеуметтік және экономикалық дамуын жоспарлауға, басқаруға және болжауға қажет.

Fields of Study & Subjects

Regional Socio-Economic Development Trends Geography and Environmental Studies Migration Health Geopolitics Historical Geography

Publication details

Journal / source
Journal of Geography and Environmental Management
Volume
80
Issue
1
Publication date
31 March 2026
Language
KK