Абай ғылымы

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Garifolla Yessim
Cited by: 0

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Бұл мақалада хакім Абайдың рухани-танымдық мұрасы герменевтикалық талдау тәсілі арқылы зерделенеді. Автор Абай шығармаларын жалпылама баяндау мен идеологиялық түсіндіруден арылтып, ақынның жеке өлең жолдары мен қара сөздеріндегі ұғымдарды нақтылы мәтіндік талдау негізінде ашуға ұмтылады. Мақаланың негізгі тұжырымы – ғылыми айналымда жиі қолданылып жүрген «Абай ілімі» ұғымының теологиялық сипатын сынға алып, оның орнына «Абай ғылымы» деген ұғымды енгізу қажеттігін дәлелдеу. Зерттеуде Абайдың ғылым, ғалым, хакім, ілім, иман, жәуанмәртлік, махаббат, сенім, толық адам секілді негізгі категориялары исламдық дүниетаным, қазақы дәстүр және зайырлы таным аясында жүйелі түрде қарастырылады. Абайдың хакімдік деңгейі пайғамбарлық пен әулиелікпен шатастырылмай, оның иман якини дәрежесіндегі ойшыл екені айқындалады. Автор Абай дүниетанымының маркстік-атеистік ілімдерге түбегейлі қарсы екенін көрсетіп, Абай ғылымын адамзатты тұтастықта қарастыратын, қайшылықты емес, үйлесімділікке негізделген рухани-ғылыми жүйе ретінде тұжырымдайды. Мақала абайтану, философия, дінтану және гуманитарлық ғылымдар саласындағы зерттеушілерге, сондай-ақ Абай мұрасын терең түсінуге ұмтылған оқырман қауымға арналған. Түйін сөздер: Абай ғылымы, хакім Абай, герменевтикалық талдау, үш сүю, толық адам, исламдық дүниетаным, рухани таным, абайтану.

Fields of Study & Subjects

Islamic Thought and Society Studies Linguistic Cultural and Literary Studies Turkish Literature and Culture

Publication details

Journal / source
Journal of Philosophy Culture and Political Science
Volume
95
Issue
1
Publication date
30 March 2026
Language
KK