Türkiyat Mecmuası’nda Verinin Asırlık Serüveni

Bu çalışma, Türkiyat Mecmuası’nda 1925 yılından 2024 yılına kadar yayımlanmış makaleleri veri merkezli bir yaklaşımla inceleyerek Türkolojide veriye yüklenen anlamın ve kullanılan veri türlerinin zaman içindeki dönüşümünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Verinin sadece bir içerik değil, aynı zamanda akademik bilgi üretiminin temel yapı taşı olduğu düşüncesinden hareketle, dergideki makaleler üç dönem üzerinden incelenmiştir: 1925–1950, 1950–2000 ve 2000–2024. Üç dönemlik tasnif, Türkiyat Mecmuası’nda yayımlanan çalışmaların veriyi ele alış biçiminde zamanla ortaya çıkan değişimleri görünür kılmak ve bu dönüşümü sistematik bir çerçevede değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Her dönem, veriyle kurulan ilişkinin niteliğine göre değerlendirilmiştir. Dönemlerde kullanılan veri türleri, veri toplama biçimleri, veri-anlam ilişkisi, analiz yöntemleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Erken dönemde belge ve metin merkezli klasik veri anlayışı ön plandayken ilerleyen yıllarda sözlü kültüre dayalı ağız verileri, sahaya dayalı araştırmalar ve sistematik sınıflandırma çalışmaları belirgin şekilde artış göstermiştir. 2000 sonrası dönemde ise sayısallaşmanın etkisiyle birlikte veri nitel ve nicel anlamda çeşitlenmiş; dijital kaynaklar, dil teknolojileri ve görselleştirme teknikleri ön plana çıkmıştır. Bulgular, Türkiyat Mecmuası’nın yalnızca Türkoloji araştırmalarının yönelimlerini değil, aynı zamanda Türkiye’deki akademik dünyanın veriyle kurduğu ilişki biçimlerini tarihsel olarak belgeleyen önemli bir kaynak olduğunu ortaya koymaktadır.