Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi

Bu çalışmada, kare kesitli ve yüzeyinde farklı geometrik konfigürasyonlarda delikler bulunan ince cidarlı tüplerin eksenel yük altındaki enerji sönümleme performansları sistematik olarak incelenmiştir. Deneysel tasarım kapsamında delik çapı, dairesel çoğaltma sayısı, lineer çoğaltma sayısı, delikler arası mesafe ve delik üst mesafesi olmak üzere beş temel faktör belirlenmiş ve her bir faktör dört seviyede ele alınmıştır. Faktör-seviye kombinasyonlarının minimum deney sayısı ile temsil edilebilmesi amacıyla L16 Taguchi ortogonal dizi kullanılarak deneyler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kuvvet-yer değiştirme eğrilerinden pik kuvvet ve sönümlenen enerji (SE) değerleri hesaplanmış ve enerji sönümleme davranışı bu yanıtlar üzerinden değerlendirilmiştir. Taguchi yöntemi ile yapılan tek yanıtlı optimizasyon analizlerinde, pik kuvvet için “daha küçük daha iyi”, SE için ise “daha büyük daha iyi” kriterleri uygulanmıştır. Analiz sonucunda pik kuvvet üzerinde en etkili faktörün dairesel çoğaltma, SE üzerinde en etkili faktörün ise delik üst mesafesi olduğu belirlenmiştir. Çok yanıtlı optimizasyon amacıyla gerçekleştirilen Gri İlişkisel Analiz (GİA) sonuçlarına göre, genel performansı en fazla etkileyen faktörün yine dairesel çoğaltma olduğu; lineer çoğaltmanın ise performansı en az etkileyen parametre olarak öne çıktığı görülmüştür. GİA sonucunda pik kuvvet değerleri %30.13 azalırken SE değeri yalnızca %1.39 azalmıştır.