Türkiye’de Enflasyon ve Vergi Gelirleri: Olivera-Tanzi Etkisinin Fourier ADL Eşbütünleşme Analizi ile Geçerliliğinin Tespiti

Enflasyon ve vergi gelirleri ilişkisinin kapsamında değerlendirildiği bu çalışmada, teorik altyapı ekonometrik yaklaşım ile sınanmaktadır. Olivera–Tanzi Etkisi, yüksek enflasyon dönemlerinde vergi tahsilatı ile verginin doğduğu zaman arasındaki gecikme nedeniyle devletin reel vergi gelirlerinin azalmasını ifade eder. Diğer bir deyişle, bu etki, vergi gelirlerinde meydana gelen nominal artışların reel anlamda enflasyondan kaynaklanarak öngörülen düzeyin altında kalmasına ve bunun da fiyatlar üzerinde baskı oluşturacağını savunmaktadır. Çalışmada enflasyonun vergi gelirleri üzerindeki etkisi hem teorik bazda hem de Türkiye verileri bazında ele alınmaktadır. Bu çerçevede, öncelikle enflasyonun vergi gelirleri üzerindeki muhtemel etkilerine ve Olivera-Tanzi etkisine değinilmekte, sonrasında ise Türkiye’de Olivera-Tanzi etkisinin boyutları incelenmektedir. Çalışmanın ekonometrik kısmında Olivera-Tanzi etkisinin Türkiye’de geçerliliğini sınamak üzere Ocak 2006-Kasım 2024 dönemlerinde vergi gelirleri ve enflasyon arasındaki ilişki Fourier ADL yöntemi kullanılarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Analiz bulguları Türkiye’de vergi gelirleri ve enflasyon arasındaki pozitif ilişkiye vurgu yaparak Olivera-Tanzi etkisinin geçerli olmadığını göstermektedir.