Tarihi Yapılarda Kullanılan Harç Örneklerinin Malzeme Karakterizasyonu: Savatra (Türkiye) Örneği

Tarihi yapılar ülkelerin sahip olduğu en değerli kültürel miras unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. Tarihi yapıların korunmasında temel amaç, yapısal bütünlüklerini ve özgünlüklerini bozmadan gelecek nesillere sağlıklı bir biçimde aktarılmasını sağlamaktır. Bu bağlamda, tarihi yapıların korunması sürecinde harç gibi özgün yapı malzeme bileşimlerinin doğru şekilde belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Koruma ve onarım çalışmalarında, kullanılacak onarım harçlarının özgün harçlarla benzer özellikler göstermesi hem malzeme uyumluluğu açısından hem de müdahelelerin başarısı bakımından gereklidir. Bu çalışmada, Türkiye’nin Orta Anadolu bölgesinde yer alan Konya ilinin Yağlıbayat mahallesinde konumlanan Savatra antik kentte yapılan kazı çalışmaları ile gün yüzüne çıkan yapılarda kullanılan yapı malzemelerinin içerik analizleri yapılması amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında; Savatra Antik kentte yer alan tiyatro yapısının sahne binasından çeşitli harç örnekleri alınmıştır. Alınan harç örnekleri laboratuvar da uygun koşullar altında çeşitli karakterizasyon çalışmaları için hazırlanmıştır. Duvar örgü harç numunelerinin karakterizasyon çalışmaları için XRF, XRD, FTIR, FESEM ve Tane Boyut incelemeleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda; yapılan analizler incelendiğinde duvar örgü harç numunelerinin ana bileşenlerinin kalsit (CaCO3) ve kuvars (SiO2) olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar geçmiş dönemlerde kullanılan yapı malzemelerinin içeriklerini belirlemek açısından ve arkeolojik yapıların restorasyon çalışmaları için kullanılacak özgününe uygun malzeme içerik altyapısının ve formülasyonunun belirlenmesi için önemli bir yere sahiptir.