Tezer Özlü’nün Yaşamın Ucuna Yolculuk Anlatısında Flanöz Kimliği

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Ayşe Sandıkkaya Aşır
Cited by: 0
References: 4

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Öz Flanör, 19.yüzyılda modernizmin ortaya çıkışıyla birlikte Paris, Roma, Londra ve Berlin gibi büyük şehirlerde inşa edilen pasajlarda görülen bir tip olarak toplumsal hayatta kendisine yer bulur. Eril bir figür olarak tanımlanan flanör, kalabalıkların içinde ama kalabalığa karışmadan gezen, gözlemleyen ve düşünen bir özne konumundadır. Pasajların yıkılmasıyla birlikte flanör, önce mağazaları ardından da şehrin ana caddelerinden periferilerine kadar bütün sokaklarını kendisine mesken tutar. 19.yüzyılda kadının istisnalar haricinde kamusal alanda tek başına dolaşması mümkün olmadığından flanözün varlığı bu dönemde kuşkuyla karşılanır. 20.yüzyılda ise büyük mağazaların açılmasıyla birlikte kadınlar sadece erkeklerin bakışının nesnesi olmaktan çıkıp görmeyi deneyimleyen bir özneye dönüşmeye başlar. Bu yüzyılın ortalarına gelindiğinde ise kadınlar da tıpkı flanörler gibi caddelerde dolaşabilme özgürlüğüne kavuşur. 21.yüzyılda yaşanan teknolojik gelişmelerle birlikte flanör ve flanöz kavramı da değişime uğramış; artık sokakları yürüyerek gezmek yerine tek bir adım dahi atmadan sanal ortamda deneyimlenen flanörlük ve flanözlük biçimleri ortaya çıkmıştır. Batı edebiyatında flanör, Charles Baudelaire’in ve Edgar Allen Poe’nun eserleriyle kendisine yer bulurken flanözün edebiyatta yer alması çok daha geç bir döneme rastlar. Türk edebiyatında flanöz tipin edebî eserlerde görünür hâle gelmesi ise 20.yüzyılın sonlarını bulur. Flanözün en yetkin örneklerinden biri, Tezer Özlü’nün 1981’de kaleme aldığı Yaşamın Ucuna Yolculuk adlı eserinin anlatıcısında görülür.

Fields of Study & Subjects

Literature and Culture Studies Turkish Literature and Culture Travel Writing and Literature

Publication details

Journal / source
SÖYLEM Filoloji Dergisi
Volume
11
Issue
1
Pages
250–265
Publication date
26 March 2026
Language
TR