JOHN ZERZAN VE ANARKO- PRİMİTİVİZM ÜZERİNE BİR İNCELEME
Abstract
Bu çalışma, tarihsel olarak farklı biçimlerde ortaya çıkan anarşizm düşüncesini, otorite karşıtlığını merkeze alan eleştirel bir perspektiften incelemektedir.Anarşist yaklaşımın, insanlığın gelişiminin önünde bir engel olarak gördüğü "uygarlık miti" nin reddi fikrinden hareketle, çalışmada özellikle çağdaş anarşist düşünür John Zerzan ve onun temsil ettiği anarko-primitivist yaklaşım üzerinde durulacaktır.Zerzan, anarşist düşünce geleneği içerisinde moderniteye yönelik en radikal eleştirilerden birini geliştirerek anarko-primitivist yaklaşımın teorik zeminini oluşturmuştur.Anarşizm genel anlamda, sadece devlet ve hükümet biçimlerini değil, aynı zamanda toplumsal yaşamda kurumsallaşmış din, aile ve benzeri yapıların da birer tahakküm ve sömürü aracı olarak işlev gördüğünü ileri sürer.Bu bağlamda anarşizm, modernitenin insanlığa sunduğu imkânları, değerleri ve sonuçları sorgulamak suretiyle, moderniteye ilişkin bütüncül bir eleştiri geliştirir.Anarko-Primitivistivizm, bu eleştiriyi radikal bir düzeye taşımakta ve uygarlığın kökenlerine kadar uzanan bir sorgulama gerçekleştirmektedir. Zerzan açısından modernite, salt Aydınlanma düşüncesi ile sınırlı bir dönem değil, uygarlığın temelinde yer alan sembol, ritüel, evcilleştirme, uzmanlaşma, işbölümü ve tarım gibi unsurların ortaya çıkışıyla başlamış bir süreçtir.Ona göre bu unsurlar, hem ekolojik yıkımın hem de toplumsal yabancılaşmanın asli nedenlerini teşkil etmektedir.Zerzan, uygarlık krizinde dil, sayılar, zaman ve sanat gibi olguların belirleyici rol oynadığını; insanlığın gerileme sürecinin tarım ya da sanayiden ziyade sembolik kültürün benimsenmesiyle başladığını ileri sürmektedir.Bu
Fields of Study & Subjects
Anarchism and Radical Politics
Legal and Social Philosophy
Philosophy and Social Theory
Publication details
- Journal / source
- the Journal of Academic Social Sciences
- Volume
- 172
- Issue
- 172
- Pages
- 338–354
- Publication date
- 1 January 2026