KÜLT MERKEZLİ BİR ANLATI: HAMZA TAŞI EFSANESİ ÜZERİNE İNANIŞ, RİTÜEL ve İŞLEV MERKEZLİ BİR DEĞERLENDİRME

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Abonoz Küçük
Cited by: 0
References: 5

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Türk kültüründe kadim dönemden itibaren varlık gösteren ağaç, dağ, su, taş, ocak vb.tabiat unsurları merkezli geliştirilmiş kült inanışlar mevcuttur.Tabiat ile iç içe yaşayan toplumlar uygarlaşma öncesi dönemde tabiat unsurlarına anlam yükleme ihtiyacı duymuşlar, onların ilahi bir karşılığı olduğunu düşünmüşlerdir.Kadim dönemde yaylakkışlak arasında tabiatla iç içe yarı göçebe bir yaşam süren Türklerin bu özelliği tabiat unsurları merkezli inanış ve uygulamaların çeşitliliğini de beraberinde getirmiştir.Türkler kült özellik arz eden tabiat unsurlarını yaratıcının yeryüzündeki bir yansıması olarak değerlendirmişler, bu nedenle kült niteliği taşıyan tabiat unsurlarına büyük ehemmiyet vermişlerdir.Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonraki dönemde de varlığını örtülü bir şekilde devam ettiren bu kült inanışların izleri bugün 21. yüzyılda da devam etmektedir.Halk inançlarının efsane türüyle olan yakın ilişkisi kült temelli inanışların sürdürülebilirliğine de doğrudan katkı sağlamıştır.Sözlü gelenekte çağlar boyunca aktarılan efsaneler, inanışların toplumsal hafızada diri tutulmasını sağlamışlardır.Giresun Adası üzerinde bulunan Hamza Taşı ve onun etrafında şekillenen efsane metni, inanış, uygulama, ritüel ve işlev boyutuyla Giresun kültür tarihinde görünüm sergilemiş bir anlatıdır.Anlatı merkezli geleneksel uygulamaların çoğunluğu devamlılık arz ederken Hamza Taşı merkezli ritüeller eski gücünü kaybetmiştir.Çalışmada inanış ve ritüel kavramları üzerine efsane türü ve kült inanışlar eksenli bir değerlendirme yapıldıktan sonra Hamza Taşı efsanesi inanış, ritüel ve işlev merkezli bir analize tabi tutulmuştur.

Fields of Study & Subjects

Cultural and Sociopolitical Studies Folklore Mythology and Literature Studies Cultural and Mythological Studies

Publication details

Journal / source
Tarih okulu
Volume
LXXXI
Issue
LXXXI
Pages
1306–1321
Publication date
1 January 2026
Language
TR