ŞER’İYYE SİCİLLERİNE GÖRE BARTIN’DA OSMANLI MİMARİSİ

Yüzyıllarca çeşitli toplumların hâkimiyeti altına giren Bartın, Osmanlı Devleti'nin kontrolünde önemli gelişim göstermiştir.Bartın'da Osmanlının son dönemlerinde tutulmaya başlanan şer'iyye sicilleri, kentte yaşanan çeşitli olayların kayıt altına alınmasını sağlamıştır.Bu kayıtların konusuna bağlı olarak Bartın'da inşa edilmiş mimari yapılar hakkında bilgilere ulaşmak mümkündür.Bu bağlamda 801, 803, 807 ve 808 numaralı Bartın şer'iyye sicili defterlerinde bahsi geçen mimari yapılar tespit edilerek konu kapsamında ele alınmıştır.1888-1913 yılları aralığındaki hadiseleri aktaran bu defterlerde, ambar, cami, çeşme, dam (ahır), değirmen, dergâh, dükkân, ev, han, konak, kuyu, mağaza, medrese, mektep, mescit, meyhane, misafirhane, samanhane, su hisarı, tevhifhane, yazıhane yapılarından söz edilmektedir.Bunlar arasında evler genellikle konum tanımlamasında kullanılmasına bağlı olarak en çok rastlanan mimari yapı türüdür.Bazıları konumunun yanı sıra oda sayısı, kat sayısı ve maddi değeriyle de belirtilmiştir.Evlerden sonra en çok ticaret yapılarından söz edilmektedir.Bu durum çarşı merkezli kent yapısına sahip Bartın'ın Osmanlı dönemindeki ticari hareketliliğe işaret etmektedir.Kayıtlarda günümüze ulaşamamış cami, mescit, dergâh ve medrese yapılarına dair bilgilere yer verilmesi oldukça önemlidir.Bu çalışma, Bartın örneğinde olduğu gibi Osmanlı mimari eserlerinin ve kent dokusunun incelenmesinde şer'iyye sicillerinin önemine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.