ÜMMÎ SİNÂN HALVETÎ’NİN DİVÂN-I İLÂHİYAT’INDA İLÂHÎ AŞK

Tasavvufî düşüncelerini şiirle dile getiren Ümmî Sinân, tasavvuf edebiyatında haklı bir üne sahiptir.Şiirlerini daha çok aruz vezniyle yazmıştır.Ümmî Sinân şiirlerinde ilahi aşka matuf düşünce ve duygularını ifade etmiş ve bütün şiirleri bu çerçevede şekillenmiştir.Halvetîyye tarikatına mensup olan Ümmî Sinân, Antalya, Elmalı, Kütahya, Uşak, Denizli ve Anadolu'nun değişik yerlerinde yürüttüğü tasavvufi hizmetlerinde Allah, Peygamber ve insan sevgisi odaklı bir anlayış sergilemiştir.Ümmî Sinân, şiirlerinde hakiki aşkı yaşayan ideal insan tipine işaret etmiştir.İlahi aşk ile ilgili düşüncelerini ifade ederken, konuyla alakalı bilgilere atıfta bulunmuştur.İlahi aşk kavramına dâhil olabilecek bütün manaları şiir şeklinde söylemeye gayret etmiştir.Bu çalışma Ümmî Sinân'in ilahi aşkla ilgili görüşlerinin tasavvufta ne tür yansımalara işaret ettiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Bu nedenle Divân-ı İlâhiyat'ta ilahi aşkla ilgili olan şiirler ele alınmıştır.Şiirlerde ele alınan konuların tespitine çalışılmış, ilahi aşkla ilgili bakış açısı ve tema itibariyle birbiriyle uygunluk arz eden beyitler değerlendirilmiştir.Bu çalışmayla diğer şair mutasavvıfların aynı veya benzer konulardaki ifadeleriyle Ümmî Sinân'ın şiirlerinin mukayesesinde zengin bir birikimin varlığı tespit edilmiştir.Ümmî Sinân'ın ilahi aşkla ilgili görüşlerinin anlaşılır ve yalın olduğu görülmüştür.İlahi aşkın anlam yönünde zengin bir anlayışın şiir şeklinde yansıtılmış olduğu müşahede edilmiştir.