KOÇİ BEY İLE THOMAS MUN: YOL AYRIMINDA İKİ LAYİHANIN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Yahya Ayyıldız
Cited by: 0
References: 13

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Kapitalizmin 16. yüzyıldaki doğuşuyla birlikte Avrupalı kapitalist ülkeler ile dünya arasında bir yol ayrımı yaşanmıştır.Bu yol ayrımında kapitalist ülkeler kazanan tarafı oluştururken Osmanlı, kaybedenler tarafında yer almıştır.Söz konusu yol ayrımının nedenlerini anlayabilmenin yollarından biri de ilgili sistemleri birbiriyle karşılaştırmaktır.Bu karşılaştırma için Osmanlı düşüncesini/sistemini temsilen Koçi Bey, İngiliz düşüncesini/sistemini temsilen de Thomas Mun seçilmiştir.Bu karşılaştırma sonucunda Koçi Bey'in düşüncesinin veya onun yansıttığı Osmanlı sisteminin "iktidar birikimi" ilkesine, buna karşın Thomas Mun'un düşüncesinin veya onun yansıttığı İngiliz sisteminin ise "sermaye birikimi" ilkesine dayandığı öne sürülmüştür.Koçi Bey; "iktidar birikimi" ilkesi çerçevesinde kanun-ı kadime dönülmesi, nizam-ı âlemin tesisi, adaletin sağlanması, ehliyet ve liyakate önem verilmesi, tımar sisteminin ihyası, nepotizmin ve rüşvetin önlenmesi, ordudaki aşırı kadronun tasfiyesi gibi önerileriyle devletin gücünün ve etkinliğinin artırılmasına odaklanmıştır.Buna karşın Thomas Mun, "sermaye birikimi" ilkesi çerçevesinde değerli maden biriktirmek yerine pozitif dış ticaret dengesinin sağlanması, yerli üretimin artırılması, kamu hazinesinde gereğinden fazla birikim yapılmaması, vergilerin mümkün olduğunca adil ve parlamento aracılığıyla konulması, savaş harcamalarının yerli erzak ve malzemelere tahsis edilmesi, dış politikada ekonomiyle desteklenen ittifaklar sisteminin geliştirilmesi gibi önerileriyle toplum ve devletin zenginleşmesini amaçlamıştır.İki yazar arasındaki bu yaklaşım farklılığı, Büyük Ayrışma'ya ilişkin önemli sonuçlar içermektedir.

Fields of Study & Subjects

Historical Turkish Studies Ottoman Empire History and Society Turkish Literature and Culture

Publication details

Journal / source
Tarih okulu
Volume
LXXXI
Issue
LXXXI
Pages
1443–1474
Publication date
1 January 2026
Language
TR