Eğitim ve Devlet Yönetiminde Anadilin Normatif Alanı ve Anayasal Sınırları Üzerine Bir Araştırma

Bu makale, ana dilin normatif alanını ele almakta ve ana dil olarak öğretilmesi yanı sıra eğitim ve devlet dili olarak kullanılıp kullanılamayacağı sorusuna da bir cevap aramaktadır. Türkiye temelinde ve modern demokratik ülkelerden örnekler vererek, her iki alanda ortaya çıkabilecek sorunlara çözüm bulmaya çalışmaktadır. Çalışmada, siyasi ve sosyal barış açısından demokratikleşme sürecinde ortaya çıkabilecek yeni sorunlar da öngörülmüş ve bunların nedenleri ve kaynakları dikkate alınarak ilgili kavramlar yeniden tanımlanmıştır. Konuya ilişkin anayasal ve kanuni dayanakların öncülüğünde ana dilin öğrenilmesi, ana dilde eğitim ve ana dilde etkin savunma konuları karşılaştırmalı örneklerle tartışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde tartışılan verilere dayanarak çözüm önerileri sunulmuştur. Makalede, azınlık ve bölgesel diller ulusal devletlerin bir sorunu olarak ele alınmakta ve günümüz demokratik devletlerinin azınlık ve bölgesel dillerle ilgili düzenlemeleri analiz edilmektedir. Bu bağlamda, Kürtçenin ana dil olarak öğretilmesinin yanı sıra, Kürtçenin eğitim sistemine entegre edilip edilemeyeceği de tartışılmaktadır. Bu çerçevede; Fransa, İspanya ve benzer sorunları olan diğer demokratik devletlerin geleneksel hukuki ve anayasal koşulları aşmak için uyguladıkları çözüm konseptleri analiz edilmekte ve konunun hukuki temelleri, özü dikkate alınarak incelenmektedir. Ayrıca, Kürt dilinin Türkiye’de kaderini belirleyen Lozan Antlaşması'nın ilgili maddeleri yeniden yorumlanmış ve çeşitli tespitlerde bulunulmuştur. Ana dilde eğitim bir haktır, ancak resmî dili öğrenmek de ulusal devletin egemenliğini ve sosyal uyumunu korumak için bir ön koşuldur. Çalışmada, etnik veya bölgesel dilin öğrenilmesinin yanı sıra, resmi dil olan Türkçe'nin öğrenilmesinin de zorunlu olması savunulmaktadır. Çalışmada, uluslararası anlaşmalara göre, ulusal egemenliği ve sosyal uyumu korumak için resmi dilin de öğretilmesinin hukuki gerekliliği vurgulanmaktadır.