Azərbaycan iqtisadiyyatında nəqliyyat sektorunun rolu
Summary
No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.
Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.Abstract
AZӘRBAYCAN İQTİSADİYYATINDA NӘQLİYYAT SEKTORUNUN ROLU XülasәTәdqiqatın mәqsәdi -Milli iqtisadiyyatda nәqliyyat sektorunun fәaliyyәtini vә rolunu müәyyәn etmәkdәn ibarәtdir.Tәdqiqat metodologiyası -tәdqiqat işindә qruplaşdırma, ümumilәşdirmә vә tәhlil metodlarından istifadә edilmişdir.Tәdqiqatın tәtbiqi әhәmiyyәti -nәqliyyat sektorunun iqtisadi potensialının inkişafı ilә bağlı islahatların inkişaf etdirilmәsindәn, onun dayanıqlı inkişafından, ölkәnin nәqliyyat sektorunun iqtisadi artımının elmi tәsirlәrinin araşdırılmasından qaynaqlanır.Tәdqiqatın nәticәlәri -milli nәqliyyat sektorunun inkişaf artımının perspektiv istiqamәtlәndirilmәsindәn ibarәtdir.Tәdqiqatın orijinallığı vә elmi yeniliyi -Azәrbaycan nәqliyyat sektoru kompleks şәkildә tәsbit edilmiş, onun perspektiv inkişaf layihәlәri tәdqiq edilmişdir.Açar sözlәr: nәqliyyat, logistika, dәhlizlәr, "İpәk yolu" dәhlizi, beynәlxalq layihәlәr. GirişBu gün Azәrbaycan dәmir yolu, dәniz, çay, avtomobil, hava vә boru kәmәri nәqliyyatını özündә birlәşdirәn güclü nәqliyyat sisteminә malikdir.Bu nәqliyyat növlәrinin hәr biri xalq tәsәrrüfatının bütün sahәlәrinin normal vә sәmәrәli fәaliyyәtini tәmin edәn rabitә vasitәlәri vә vasitәlәrinin, habelә müxtәlif texniki qurğuların vә strukturların mәcmusudur.Azәrbaycanın İpәk Yolunun dirçәlişindә iştirakı qloballaşma vә modernlәşmә proseslәrinin maddi ilkin şәrtlәrindәn biri kimi çıxış edir.Avrasiya qitәsindәn neft-qaz vә yüklәrin daşınması, әlbәttә ki, Böyük İpәk Yolunun bәrpasını tamamilә reallaşdırır.Biz bu prosesin başlanğıcındayıq vә hesab edirәm ki, bu, Avrasiya qitәsi vә bütün dünya birliyi üçün әn aktual problemdir.İpәk Yolunun dirçәldilmәsi proqramının hәyata keçirilmәsi Mәrkәzi Asiya vә Qafqazın müstәqil dövlәtlәrinә Avropa vә Dünya iqtisadiyyatına, elm vә mәdәniyyәtinә inteqrasiya etmәyә imkan verәcәk.Xәzәr dәnizinin enerji ehtiyatlarından fәal istifadә respublikanın nәqliyyat sisteminin inkişafına böyük tәkan verdi.Bu baxımdan, müxtәlif boru kәmәrlәrinin yaradılması üzrә Avropa İttifaqının INOGATE proqramı ortaya çıxdı.İndi Xәzәr dәnizindә -Xәzәrin Azәrbaycan sektorunda, Qazaxıstanda vә Xәzәrin digәr sektorlarında faktiki olaraq böyük neft vә qaz yataqları var.Artıq Qara dәnizә Bakı-Novorossiysk vә Bakı-Supsa neft kәmәrlәri çәkilib, uzunluğu 2 min km-dәn çox olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kәmәrinin tikintisi proqramı hәyata keçirilib.Azәrbaycan hәm dә TRACECA layihәsinin әn fәal iştirakçılarından biridir.Üstәlik, mәhz bu layihә çәrçivәsindә ölkә öz nәqliyyat infrastrukturunun inkişafına vә nәqliyyat xidmәtlәrindәn әldә edilәn gәlirlәrin dәfәlәrlә artmasına nail olub.Nәqliyyat şirkәtlәri vә tәşkilatları müasir beynәlxalq bazarın әsas hәrәkәtverici qüvvәlәrindәn biridir.Şirkәtin strategiyasından vә mәqsәdlәrindәn asılı olaraq mәhsulun çatdırılması üçün nәqliyyatın seçimi aparılır.Burada istehsalın yeri, müxtәlif nәqliyyat növlәrinin texniki-iqtisadi xüsusiyyәtlәri nәzәrә alınır, onlardan rasional istifadә sahәlәri müәyyәn edilir.Beynәlxalq әmәkdaşlığın inkişafı, cәlb olunmuş xarici kapital vә xaricdәn alınan kreditlәr bu vәzifәlәrin inkişafına yönәldilmәlidir.Bütün bunlar respublikanın sosial-iqtisadi inkişafına, dünya tәsәrrüfat sisteminә inteqrasiyasına öz töhfәsini verәcәkdir. Azәrbaycanın nәqliyyat sektorunun müasir inkişafıAzәrbaycanın nәqliyyat şәbәkәsinin üzvi hissәlәrini dәmir yolları, dәniz vә gәmiçilik çay yolları, avtomobil yolları, neft vә qazın nәqli üçün boru kәmәrlәri, hava xәtlәri şәbәkәsi tәşkil edir.
Fields of Study & Subjects
Transport and Logistics Innovations
Railways and European Transport Policy
Legal and Regulatory Analysis
Publication details
- Journal / source
- Civilization
- Publication date
- 28 March 2026
- Language
- TR