Qəhrəmanova. Ailədaxili münasibətlərin formalaşmasında xalqın etnik xarakterinin rolu haqqında

азербайджанская семья, внутрисемейные отношения, воспитание детей, национальнодуховные ценности, роль родителей, искренность, уважение, доверие Annotasiya.Bu məqalədə Azərbaycan ailəsində ailədaxili münasibətlərin formalaşması, uşaqların tərbiyəsində valideynlərin və ətraf mühitin rolu, eləcə də milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və nəsildən-nəslə ötürülməsi məsələləri araşdırılmışdır.Tədqiqatın nəticələrinə görə, ailə uşaqların əxlaqi, mənəvi, intellektual və emosional inkişafında əsas sosial mühitdir.Valideynlərin övladlara qarşı məsuliyyətli, tələbkar və eyni zamanda səmimi münasibəti onların şəxsiyyətinin formalaşmasında həlledici əhəmiyyətə malikdir.Azərbaycan ailəsində ailədaxili münasibətlər etnik xüsusiyyətlər, böyüklərə və qadınlara hörmət, qarşılıqlı etimad və səmimiyyət prinsipləri əsasında qurulur.Tarixi mənbələr, o cümlədən C.Məmmədquluzadə və digər maarifpərvər ziyalıların əsərləri göstərir ki, ailədə tərbiyə övladlara əməyə hörmət, doğruluq, vətənpərvərlik, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq və etika prinsiplərini aşılamaq üçün əsas vasitədir.Məqalədə həmçinin uşaqların tərbiyəsində ananın, atanın və ailənin digər üzvlərinin rolu, eləcə də ailə başçısının nüfuzu və etimad əsasında qurulan münasibətlərin əhəmiyyəti vurğulanmışdır.Müasir dövrdə də ailədaxili münasibətlər ənənəvi adət-ənənələr və milli dəyərlərə əsaslanaraq qurulur.Uşaqların tərbiyəsində əsas prinsip qarşılıqlı hörmət, səmimiyyət, doğru ünsiyyət, əmək və əxlaq tərbiyəsidir.Məktəb, geniş sosial mühit və ictimai təsirlər də uşaqların şəxsiyyətinin inkişafına yardımçı olur, lakin ailənin rolu hələ də önəmli olaraq qalır.Nəticədə, Azərbaycan ailəsi yalnız övladların tərbiyəsində deyil, həm də milli kimliyin qorunması, gələcək nəsillərin vətənpərvər, mədəni və mənəvi cəhətdən yetkin şəxsiyyət kimi yetişdirilməsində əsas sosial institut olaraq çıxış edir.Məqalə göstərir ki, ailədaxili münasibətlərin sağlam və səmimi qurulması uşaqların əxlaqi, sosial və emosional inkişafının təmin edilməsində kritik əhəmiyyət kəsb edir. The Role of ethnic character of nation in the formation of inter family relationsAbstract.This article deals with the formation of inter family relations in Azerbaijani families, the role of parents and the surrounding environment in child upbringing and the preservation and intergenerational transmission of national-moral values.The study findings indicate that the family is the primary social environment for children's moral, ethical, intellectual and emotional development.Parents' responsibility, demanding and sincere attitude towards their children plays a decisive role in the formation of the child's personality.İn Azerbaijani families, inter family relations are structured based on ethnic characteristics, respect for elders and women, mutual trust and sincerity.Historical sources, including the works of J.Mammadguluzade and other enlightened intellectuals show that family upbringing serves as a key tool to instill respect for labor, honesty, patriotism, attachment to national-moral values and ethical principles in children.The article also emphasizes the roles of a mother, a father,and other family members as well as the influence of the family head in establishing trust-based relationships.Even nowadays inter family relations are built on traditional customs and national values.The fundamental principles in child upbringing include mutual respect, sincerity, proper communication, labor and moral education.Schools, broader social environment and public also influences to contributethe development of children's personality however the family's role remains crucial.As a result Azerbaijani family acts not only as the primary institution for raising children but also as a key social institution for preserving national identity and cultivating future generations as patriotic, culturally and morally developed individuals.The research demonstrates that establishing healthy and sincere intra-family relations is critically important for children's moral, social and emotional development. О роли этнического характера народа в формировании внутрисемейных отношенийAннотация.В статье исследуются особенности формирования внутрисемейных отношений в азербайджанской семье, роль родителей и социальной среды в воспитании детей, а также вопросы сохранения и передачи национально-духовных ценностей от поколения к поколению.Результаты исследования показывают, что семья является основной социальной средой в нравственном, духовном, интеллектуальном и эмоциональном развитии детей.Ответственное, требовательное и одновременно искреннее отношение родителей к детям имеет решающее значение в формировании их личности.Внутрисемейные отношения в азербайджанской семье строятся на основе этнических особенностей, уважения к старшим и женщинам, принципов взаимного доверия и искренности.Исторические источники, в том числе произведения Дж.Мамедгулузаде и других просветителей, свидетельствуют о том, что семейное воспитание является основным средством формирования у детей уважения к труду, честности, патриотизма, приверженности национально-духовным ценностям и нормам этики.В статье также подчеркивается роль матери, отца и других членов семьи в воспитании детей, а также значимость авторитета главы семьи и отношений, основанных на доверии.В современных условиях внутрисемейные отношения продолжают формироваться на основе традиционных обычаев и национальных ценностей.Основными принципами воспитания детей являются взаимное уважение, искренность, культура общения, трудовое и нравственное воспитание.Хотя школа, расширенная социальная среда и общественные воздействия способствуют развитию личности ребенка, роль семьи по-прежнему остается ведущей.В итоге азербайджанская семья выступает важнейшим социальным институтом не только в воспитании детей, но и в сохранении национальной идентичности, формировании будущих поколений как патриотичных, культурных и духовно зрелых личностей.Статья подтверждает, что здоровые и искренние внутрисемейные отношения имеют критическое значение для обеспечения нравственного, социального и эмоционального развития детей.