İNFORMASİYA VƏ ONUN QORUNMASI ÜSULU VƏ VASİTƏLƏRİ

Xülasə.İnformasiyanın qorunması nəinki dövlətin ayrı-ayrı idarə müəssələrində və şirkətlərində həmdə cəmiyyətdə və cəmiyyətin bir üzvü olan hər bir fərd üçün təmin olunmalı və hər bir fərd mövcud informasiyadan qorunma üsulu barədə məlumatlı olmalıdır.Məqalə bu məsələyə həsr olunmuşdur.Göstərilmişdir ki, İnformasiyanın növü və onun avtomatlaşdırılmış işlənilməsi üsullarının kompleks əlamətinə görə: qurulması, informasiyanın qorunması və ona təcavüz edildikdə tez rahat törənmə səbəbini öyrənməyə imkan yaradır.Fərdi informasiya əlamətlərinə görə informasiyanın toplanması, işlənməsi, təşkili, saxlanması, axtarışı, yayılması və onların real şəraitdə qorunmasının təmin edilməsində vacib rol oynayır.Açar sözlər: İnformasiya, fərd, əlamət, üsul, işlənmə, tətbiq.Giriş.İnformasiya və onun qorunması üsulu və vasitələri informasiya texnologiyaları və vasitələri ilə təmin olunur.İnformasiya texnologiyası çoxmənalı anlayış olub və:-tətbiqi mənada (informasiya istehsalı sahəsinə uyğun olaraq) -müxəlif -informasiya məhsulları və xidmətlərinin tələb olunan kəmiyyət və keyfiyyətdə, mövcud şərait və vaxt ərzində istehsalı üsulu kimi;-geniş mənada isə zəmanət verilən, nəticəni təmin edən müxtəlif -informasiya fəaliyyətinin rasional metod və vasitələrinin məcmusu kimi başa düşülə bilər.Bu növ texnologiyanın fəaliyyət predmeti kimi informasiya məhsulları və xidmətləri olan müəssisələr, təşkilatlar, idarələr də kitabxana-informasiya istehsalı sahəsinə həmçinin,fərdi informasiya və s. aid edilə bilər [1, 2, 3, 4, 6]. Bu istehsalın xüsusiyyəti intellektual və mənəvi dəyərlərin (informasiyanın) yaradılması və istifadəçilərə çatdırılmasından ibarətdir.Müasir informasiya istehsalı maddi bazaya söykənir.İnformasiya istehsalının texniki təminatı isə informasiya texnikası sənayesinin (kompüterlərin, istehlakçı elektronikasının, əlaqə vasitələrinin, ofis, poliqrafiya, kommunikasiya avadanlıqlarının, biznes, idarəetmə və təhsilin təminat sistemlərinin və s. istehsalı) inkişafı ilə həyata keçirilir.Hazırda informasiyanın sənaye (kütləvi şəkildə tətbiq olunan, maşın) üsulu ilə axtarışı, onun işlənməsi və ötürülməsi üçün ilkin şərait yaradır.İnformasiya sənayesi-informasiyanın bütün növlərinin yaradılması işlənilməsi, təşkili və yayılması ilə, həmçinin bunun üçün vacib olan proqram -texniki vasitələrin istehsalıda iqtisadiyyatı sahəsidir.İnformasiya texnikasının istehsalı-layihələşdirmə, kompüter və periferiya avadanlıqlarının, əlaqə vasitələrinin,