II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ BASININDA NECM-İ TERAKKİ GAZETESİ: YAYIN POLİTİKASI VE EĞİTİME DAİR TESPİTLERİ
Summary
No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.
Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.Abstract
Bu çalışma, II. Meşrutiyet Dönemi Osmanlı basınında eğitim ve siyaset ilişkisini, 1908-1909 yılları arasında yayımlanan Necm-i Terakki Gazetesi örneği üzerinden ele almaktadır. Osmanlı basınında sansür uygulamalarının tarihsel seyrini ele alan çalışmada, II. Abdülhamid döneminde basın üzerindeki sıkı denetim ile II. Meşrutiyet’in ilanından sonra oluşan görece özgür basın ortamı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sansürün kaldırılmasıyla birlikte basın yayın faaliyetlerinde yaşanan sayısal artışın, siyasal ve toplumsal tartışmaların daha görünür hâle gelmesini sağladığı vurgulanmıştır. Eğitimci kimliğiyle öne çıkan Hüseyin Hıfzı Efendi’nin kurucusu ve başyazarı olduğu Necm-i Terakki Gazetesi, meşrutiyet yanlısı yayın politikasıyla dikkat çekmiştir. Gazete, II. Abdülhamid dönemini sert biçimde eleştirirken İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin politikalarıyla paralel bir ideolojik çizgi benimsemiştir. 31 Mart Vakası ve Bosna-Hersek’in ilhakı gibi önemli gelişmeler karşısında anayasal düzeni savunan ve kamuoyunu yönlendirmeyi amaçlayan bir dil kullanılmıştır. Necm-i Terakki’yi dönemin diğer gazetelerinden ayıran temel unsur, eğitime verdiği önemdir. Gazete, Maarif Nezareti’ni eleştirmiş, öğretmenlerin koşullarını, müfredat sorunlarını ve özellikle kadın ve çocuk eğitimini toplumsal ilerlemenin temel unsurları olarak ele almıştır. Bu yönüyle Necm-i Terakki, II. Meşrutiyet basınının hem siyasal hem pedagojik karakterini yansıtan önemli bir örnek teşkil etmektedir.
Fields of Study & Subjects
Media
Journalism
and Communication History
Historical Turkish Studies
Turkish Literature and Culture
Publication details
- Journal / source
- Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
- Volume
- 10
- Issue
- 1
- Pages
- 75–85
- Publication date
- 30 March 2026
- Language
- TR