Mirsâdu’l-İbâd’da “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” Meselesi: Manastırlı Besîm Efendi’nin Manzûm Tercümesi

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Nurgül Karayazı Bal
Cited by: 0
References: 10

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Bu makale, Necmeddîn-i Râzî’nin şaheseri kabul edilen Farsça tasavvufî eseri Mirsâdu’l-ʿibâd’ın dördüncü bâbının dördüncü faslında yer alan “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” bahsinin, XIX. yüzyılda yaşamış divan kâtibi ve şair Manastırlı Besîm Efendi (ö. 1285/1868-69) tarafından aruzun remel bahrinin “Fâ‘ilâtün/Fâ‘ilâtün/Fâ‘ilün” kalıbı ve mesnevi nazım şekliyle kaleme alınmış, 178 beyitten müteşekkil manzum tercümesini konu edinmektedir. Çalışmada söz konusu tercüme incelenmiş ve çeviri yazılı metni neşredilmiştir. Bu suretle Osmanlı döneminde tasavvufî metinlerin manzum tercüme geleneğine ve Mirsâdu’l-ʿibâd tercümelerine dair literatüre katkı sağlanması hedeflenmiştir.Çalışmanın giriş bölümünde Mirsâdu’l-ʿibâd’ın muhtevası ve esere dair tercüme faaliyetleri değerlendirilmiş; inceleme kısmında Manastırlı Besîm Efendi ve manzum tercümesine ilişkin ulaşılabilen sınırlı bilgiler sunulmuştur. Ardından “Hâlet-i Hamse-i Âdemî” bahsinin muhtevası kısaca ortaya konulmuş ve manzum tercüme; dil, üslup hususiyetleri ve tercüme yöntemi bakımından değerlendirilmiştir. Son bölümde ise metnin çeviri yazısı araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Manzum tercüme, şimdiye kadar tespit edilen mensur tercümelerden nazım şekli itibarıyla ayrılmasının yanı sıra varlık mertebelerini, ruh-beden ilişkisi çerçevesinde insanın yaratılışını, insanın varlık dairesindeki konumunu, onun Allah ve âlemle olan ontolojik ve epistemolojik münasebetlerini ele alan konusu açısından da tasavvufun temel meselelerinin özet hâlinde ele alındığı küçük bir mesnevi hüviyetindedir.

Fields of Study & Subjects

Turkish Literature and Culture Islamic Thought and Society Studies Translation Studies and Practices

Publication details

Journal / source
Dil ve Edebiyat Araştırmaları/Journal of Language and Literature Studies
Issue
33
Pages
273–298
Publication date
21 March 2026
Language
TR