Görünmezlikten söylemsel varlığa: Sabahattin Eyüboğlu’nun Hamlet ön sözünde çevirmen öznelliğinin inşası
Summary
No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.
Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.Abstract
William Shakespeare’in kaleme aldığı ve kanonik kabul edilen metinler yüzyıllardır farklı kültür ve dillere çevrilmektedir. Bu metinlerin çevirileri, çevirmenlerinin kaynak ve hedef kültürlere dair duruşunu ve dönemlerinin edebî ve düşünsel iklimini yansıtan birer ayna görevi görmektedir. Dolayısıyla, çeviri metninin kendisi kadar, esere eklenen ön söz, son söz veya notlar da önem arz etmektedir. Eserlerin ana metinlerinden bağımsız gibi görünen bu yanmetinsel unsurlar, her ne kadar tüm çevirmen ön sözlerini kapsamıyor olsa da çevirmenin hem kendi etik konumunu hem de hedef okura yönelik söylemsel stratejilerini açığa çıkarabilmektedir. Çevirmen, bu unsurlar aracılığıyla okura doğrudan seslenerek, bir nevi kendi çeviri eyleminin manifestosunu sunabilmektedir. Bu çalışma, çeviri süreçlerinde ikincil metinler olarak değerlendirilen çevirmen ön sözlerini, çevirmenin kendini konumlandırdığı bir alan olarak yeniden düşünmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Sabahattin Eyüboğlu’nun William Shakespeare’den çevirdiği Hamlet adlı oyununda kaleme aldığı ön sözü, Pozitif Söylem Analizi (Positive Discourse Analysis [PSA]) çerçevesinde nitel söylem çözümlemesi yoluyla incelenmiştir. Hedef, ön sözün i) özne konumlandırmaları, ii) değer odaklı söylem unsurları ve iii) gelecek, dönüşüm ve olasılık tahayyülleri potansiyelini ortaya koymaktır. Bu yönüyle çalışma, dayanışma, özneleşme ve olumlu anlam üretimi gibi kurucu söylem dinamiklerine dikkat çekmeyi ve Pozitif Söylem Analizi’nin çeviri çalışmaları alanındaki uygulanabilirliğine katkı sunmayı hedeflemektedir.
Fields of Study & Subjects
Translation Studies and Practices
Shakespeare
Adaptation
and Literary Criticism
Comparative and World Literature
Publication details
- Journal / source
- Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi
- Volume
- 16
- Issue
- 1
- Pages
- 29–41
- Publication date
- 26 March 2026
- Language
- TR