ORTADOĞU’DA İKLİM KRİZİ VE SİYASAL İSTİKRARSIZLIK: ÇEVRESEL GÜVENLİK PERSPEKTİFİNDEN ÇOK BOYUTLU BİR ANALİZ

Bu çalışma, iklim değişikliğinin Ortadoğu’daki siyasal istikrarsızlık üzerindeki çok boyutlu etkilerini çevresel güvenlik perspektifinden analiz etmektedir. Su kıtlığı, çölleşme, gıda güvencesizliği ve çevresel bozulma gibi stres faktörlerinin; zayıf yönetişim, etnik-mezhebi gerilimler ve kırılgan devlet yapılarıyla etkileşerek nasıl bir “tehdit çarpanı” işlevi gördüğü ortaya konmuştur. Suriye, Irak, Filistin, Mısır ve Yemen gibi örnek vakalar üzerinden, çevresel faktörlerin doğrudan değil fakat yapısal kırılganlıkları derinleştirici etkilerle siyasal istikrarsızlıkları pekiştirdiği tartışılmıştır. Çalışma, iklim krizinin yalnızca ekolojik değil; aynı zamanda toplumsal ve yönetsel düzlemlerde güvenlik tehditlerini artıran bir unsur haline geldiğini vurgulamakta ve salt güvenlikçi yaklaşımların yetersizliğine dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda, bölgesel iş birliğini, adalet temelli iklim politikalarını ve disiplinlerarası analizleri önceleyen bütüncül yaklaşımların geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.