ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDE ULUSLARARASI SU POLİTİKASI VE SU ANTLAŞMALARI (1923-1950)

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Abdulhamit DENİZ
Cited by: 0
References: 5

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Türkiye ile komşu ülkeleri arasında sınır teşkil eden uluslararası sular, bu sulardan yararlanma ve suların kullanım hakkıyla ilgili çeşitli anlaşmalar imzalanmıştır. 1920 Gümrü ve 1921 Moskova anlaşılması ile de doğu sınırları belirlenmiştir. Bu sınırlar belirlenirken Kura, Aras ve Arpaçay baz alınmıştır. 1921 Ankara anlaşması ve Türk-Fransız ilişkileri sonucunda güney sınırında, Kuveik suyunun kuzey ve güney kısmının paylaşımı belirleyici rol oynamıştır. 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Anlaşmasının dördüncü kısmında yer alan 109. maddede sınırı aşan sulara ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Lozan anlaşmasıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin sınırları belirlenirken Trakya’da bulunan Rezve Deresi ile Meriç ve Arda Irmakları esas alınmıştır. 1923 yılında imzalanan uluslararası Cenevre Sözleşmesindeki “Hidrolik Gücün Geliştirilmesine Dair Sözleşme” metninde, su yollarının öncelikli olarak ulaşım amaçlı kullanılmasının gereğine vurgu yapılmıştır. Hidrolik ve enerji konularını içeren sözleşme, tarımsal alandaki sulama sorunlarını kapsam dışı bırakmıştır. Sözleşme metni, kıyıdaş ülkelerin haklarını saklı tutarak hidroelektrik proje geliştirmeyi amaçlayan devletlerin, sınıraşan suya kıyısı olan diğer ülkelere zarar vermemelerini, zarar verilmesi halinde ise zarar verene sorumluluklar yüklemiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra uluslararası ilişkiler kapsamında, 1926 Türk Fransız anlaşılması ile 1930 sınır protokolünün esaslarını belirleyen ikili ve bölgesel anlaşmalar yapılmıştır. II. Dünya Savaşının başlaması ile dışarıdan ithal edilen su tesisat malzemeleri tedarik edilememiştir. Uluslararası ticari ilişkilerin zayıflaması sebebiyle yurt içinde yapılan çalışmalar sekteye uğramıştır

Fields of Study & Subjects

Transboundary Water Resource Management Historical Turkish Studies Water management and technologies

Publication details

Journal / source
TOBIDER - International Journal of Social Sciences
Volume
10
Issue
1
Publication date
30 March 2026
Language
TR