ANAYASA MAHKEMESİ’NİN 2024/29 ESAS SAYILI KARARI IŞIĞINDA MANEVİ TAZMİNAT DAVALARINDA VEKÂLET ÜCRETİ UYGULAMASININ YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu çalışma, Türk Anayasa Mahkemesi’nin 2024/29 esas sayılı kararı çerçevesinde, manevi tazminat davalarında vekâlet ücretine ilişkin uygulamanın anayasal ilkeler ışığında yeniden değerlendirilmesini konu edinmektedir. Karara konu olan düzenleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 326. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve tarafların kısmen haklı çıkması durumunda yargılama giderlerinin oransal olarak paylaştırılmasını öngören hükümdür. Anayasa Mahkemesi, bu kuralın manevi tazminat davalarına uygulanmasının, öngörülebilirlik ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmadığı ve mahkemeye erişim hakkı üzerinde orantısız bir sınırlama oluşturduğu gerekçesiyle iptal kararı vermiştir.Çalışmada, söz konusu karar doğrultusunda manevi tazminat davalarının kendine özgü niteliği ile hâkim takdirine dayalı karar yapısının, karşı vekâlet ücreti ve yargılama gideri bakımından nasıl anayasal bir değerlendirme gerektirdiği ele alınmıştır. Yargılamanın mali sonuçlarının davacı lehine doğurduğu caydırıcı etki, adil yargılanma hakkı ve hak arama özgürlüğü kapsamında irdelenmiştir. Ayrıca uygulamada ortaya çıkan dengesizliklerin nasıl giderilebileceğine dair çözüm önerileri sunulmuştur. Bu bağlamda, manevi tazminat davalarına özgülenmiş, farklılaştırılmış bir vekâlet ücreti rejiminin gerekliliği savunulmuştur.