GÖÇMEN KAÇAKÇILIĞI SUÇUNUN SEÇİMLİK HAREKETLERİNDEN YURT DIŞINA ÇIKMAYA İMKÂN SAĞLAMAYA TEŞEBBÜS

Bir Türk vatandaşının veya yabancını yurt dışına çıkmasına imkân sağlamanın hangi durumda tamamlanmış olduğu ve teşebbüs aşamasında kaldığının tespit edilebilmesi uygulayıcılar ve doktrin için çözülmesi gereken bir meseledir. Çalışmada, Türk Ceza Kanunu’nun teşebbüs bakımından kabul ettiği sisteme, yurt dışına çıkmaya imkân sağlamaya teşebbüs konusunda doktrinde yer alan görüşlere, Yargıtay uygulamasına ve konu hakkındaki değerlendirmelerimize yer verilmiştir. Suçun tamamlandığı ve teşebbüs aşamasında kaldığını tespit edilebilmesi için öncelikle tipik hareketin tanımlanması gerekmektedir. Yurt dışına çıkmaya imkân sağlanması yurt dışına çıkmayla birbirini tamamlayan ancak farklı hareketlerdir. Yurt dışına çıkmaya imkân sağlama kişinin yurt dışına çıkmasının yüksek bir ihtimal haline getirerek mümkün kılınmasıdır. Yurt dışına çıkmaya yakın ve bağlantılı hareketler suçun icra hareketleridir. Suçun icra hareketlerinin bu şekilde tanımlanması Türk Ceza Kanunu’nun teşebbüs bakımından kabul ettiği maddi objektif teorinin gereğidir. Ancak Yargıtay uygulamasına da yansıyan doktrinde yer alan bazı görüşler; yurt dışına çıkmaya imkân sağlama bakımından göçmenlerle anlaşılması, sınırdan uzak bir yerde de olsa yurt dışına çıkarılmak üzere göçmenlerin nakledilmeleri şeklindeki hareketleri icra hareket olarak değerlendirmektedir. Bu değerlendirme neticesinde Yargıtay, elverişli olmayan hareketlerle yurt dışına çıkmaya imkân sağlandığı veya fiilin teşebbüs aşamasında kaldığı sonucuna varmaktadır ki bu durum ortada henüz teşebbüs aşamasında kalmış bir suç dahi yokken sanıklar hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının onanmasına yol açmaktadır. Kanaatimizce, bu değerlendirme yerinde değildir ve cezalandırılabilirliğin alanını suç işleme kararı ve hazırlık hareketlerine doğru genişletmektedir. Ayrıca bu görüşün, Türk Ceza Kanunu’nun teşebbüs bakımından kabul ettiği maddi objektif teoriden ziyade suç işleme iradesini ortaya koyan hareketlerde bulunulduğu anda teşebbüsten cezalandırmayı esas alan sübjektif teoriye uygun olduğu ifade edilmelidir.