Prawne aspekty funkcjonowania morskich obszarów chronionych w Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030: „Przywracanie przyrody do naszego życia”

W artykule podjęto zagadnienie prawnych aspektów funkcjonowania morskich obszarów chronionych (ang. marine protected areas, MPAs) w Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030: „Przywracanie przyrody do naszego życia”. MPAs tworzone są w wielu państwach i mają m.in. umożliwić świadczenie podstawowych usług ekosystemowych oraz ochronę bioróżnorodności morskiej i zasobów kulturowych. Celem opracowania jest przedstawienie funkcjonowania morskich obszarów chronionych w Polsce ustanowionych w ramach polskich obszarowych form ochrony przyrody, systemu obszarów chronionych Natura 2000 i systemu HELCOM MPAs. Służy temu udzielenie odpowiedzi na dwa pytania: czy w związku z wykonywaniem kompetencji w MPAs przez krajowe organy administracji publicznej może dochodzić do sporów kompetencyjnych pomiędzy nimi, a także czy stworzenie spójnej transeuropejskiej sieci Natura 2000 wymaga współdziałania państw UE oraz państw danego regionu. Aby na nie odpowiedzieć, przeanalizowano przepisy regulujące status prawny MPAs i wybrane orzeczenia sądów administracyjnych, odwołano się również do poglądów doktryny z zakresu prawa administracyjnego, prawa ochrony środowiska i prawa morskiego. Badania potwierdziły, że krzyżowanie się kompetencji krajowych organów administracji właściwych w określonych MPAs może skutkować sporami kompetencyjnymi oraz że w celu stworzenia spójnej transeuropejskiej sieci Natura 2000 niezbędne jest współdziałanie wszystkich państw UE,a w szczególności państw konkretnego regionu, np. obszaru Morza Bałtyckiego.