Abstract
Książka Olgi Płaszczewskiej Zatarty ślad.Alfred Jesionowski opowieść biograficzna wpisuje się w coraz silniej zarysowujący się nurt przywracania pamięci o dwudziestoleciu międzywojennym i tych jego przestrzeniach, które z różnych powodów, głównie natury ideologicznej, dotknęła afazja, jak to zjawisko określił Przemysław Dakowicz.W jego książce czytamy: "Od roku 1989, kiedy odzyskaliśmy prawo mówienia pełnym głosem, trwa proces zbiorowego wychodzenia z afazji, przezwyciężania ograniczeń, do których zdążyliśmy przywyknąć, które stały się naszą drugą naturą.Trudno jednak oczekiwać, że rychło nadrobimy półwieczne zaniedbania.Mimo wszystko uczymy się mówić, artykułujemy kolejne głoski wspólnotowego języka" 1 .Zatarty ślad jest kolejnym elementem wspomnianego powyżej procesu odpominania międzywojnia.Tych jego przestrzeni i tych pisarzy i badaczy, których uznano za zbyt prawicowych, katolickich czy też nacjonalistycznych, a na pewno antysowieckich.Wśród takich osób znalazł się także Alfred Jesionowski, którego dotknęło zapomnienie podwójne, raz -ze względu na przekonania, dwa -ponieważ był krytykiem, a o "złym pamiętaniu krytyków" pisał już przekonująco prof.Maciej Urbanowski, przypominając przy okazji przypadki innych krytyków, takich jak Karol Irzykowski, Leon Pomirowski czy Jan Emil Skiwski.Warto zacytować jego opinię: "Tak czy owak «Kultura», a już zwłaszcza «Prosto z Mostu» i «Myśl Narodowa» po roku 1945 były stygmatyzowane, lekceważone lub potępiane, zwłaszcza «szkoła» krytyki nacjonalistycznej (narodowej prawicy).Nie stały się one w żaden sposób tradycją żywotną naszej krytyki, co rozciągało się na pewno na dokonania Jesionowskiego, który z takim szkołami może, a nawet powinien być utożsamiany" 2 .Jesionowski był człowiekiem znakomicie wykształconym, krytykiem literackim o bogatym i wszechstronnym dorobku twórczym, biorącym czynnym udział w ogólnopolskim życiu kulturalnym.Związany był głównie z poznańską "Kulturą" i warszawskim "Prosto z Mostu" oraz szeroko pojętą prasą śląską, był także radiowcem i człowiekiem społecznym, a potem bohaterskim żołnierzem AK i Delegatury Rządu na Kraj i wszystkie te aspekty jego pisarstwa i działalności zostały zapomniane.Pamiętał o nim tylko pisarz opolski, Zbyszko Bednorz, do którego przyjdzie nam jeszcze powrócić.Teraz Postać Jesionowskiego, człowieka o pięknej, wręcz heroicznej biografii wraca do nas dzięki książce prof.Olgi Płaszczewskiej Zatarty ślad.Opowieść o Alfredzie Jesionowskim.Wprawdzie słowo "opowieść" może sugerować lekturę z dominacją narratora nad bohaterem i subiektywnym stosunkiem do wydarzeń, to jednak książka zachowuje