Benzer Yollar, Benzer İdealler, Farklı Sonlar: Otobiyografik Özellikte İki Anlatının Karşılaştırılması

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Hatice Sönmez Şen
Cited by: 0
References: 5

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Mizancı Murad ve Ahmet Hikmet, birbirlerinden farklı edebiyat çevrelerinde yer almış yazarlardır. Mizancı Murad, yenileşmenin ilk dönemi içerisinde yer alırken Ahmet Hikmet ilk eserlerini Servet-i Fünûn nesliyle birlikte verir ve sonraki dönemlerde de yazın faaliyetlerini yürütür. Farklı türlerde eserleri bulunan iki yazar da edebiyatı sosyal faydaya araç için kullanmışlardır. Mizancı Murad, Osmanlıcı-İslamcı düşünceye yakınken Ahmet Hikmet ise milliyetçi bir anlayışı İslami duyarlılıkla benimsemiştir. İki yazar da devletin idari yapısında gördükleri aksaklıkları ve bunlara kendilerince buldukları çözümleri eserlerinde kaleme almışlardır. Edebiyatın bu iki yazar tarafından araçsallaştırılması otobiyografik özellikleri bulunan, çalışmaya konu olarak seçtiğimiz eserlerinde de ortaya çıkar. Yazarların sözünü emanet ettiği kahramanlar Mansur ve Turhan idealleri için çıktıkları yolculukta yazarların hayat tecrübelerinden ve toplumsal hayata dair fikirlerinden de izler taşır. İki eserde de yabancı hayranlığı, kültürün korunması, dilin doğru kullanımı, toplumsal hayattaki yozlaşmalar ve buna çarenin doğru bir eğitimle verileceği fikri üzerinde durulur. Farklı dönemlerde kaleme alınmalarına rağmen kahramanların yolculuğa çıkışları, amaçları, idealize edilmeleri gibi benzerlikleriyle Turhan üzerinde bir Mansur tesiri olabilir. Mansur, belli bir başarıya ulaşırken Turhan bu uğurda kendini, yolunu kaybeder. Bu çalışmanın amacı otobiyografik özellikler taşıyan Mizancı Murad’ın Turfanda mı Yoksa Turfa mı? romanıyla Müftüoğlu Ahmet Hikmet’in Turhan Nasıl Çıldırdı? hikâyesini benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır.

Fields of Study & Subjects

Turkish Literature and Culture Comparative Literary Analysis and Criticism Autobiographical and Biographical Writing

Publication details

Journal / source
Edebî Eleştiri Dergisi
Volume
10
Issue
1
Pages
109–124
Publication date
25 March 2026
Language
TR