Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Analitik Hiyerarşi Yöntemi Kullanılarak Taşkına Duyarlı Alanların Belirlenmesi: Manisa İli Örneği

Sunulan çalışmada, ani ve yoğun yağışlar nedeniyle sıklıkla taşkın olaylarına maruz kalan Manisa ilinin taşkın riski taşıyan bölgelerinin belirlenmesi ve haritalanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) kullanılarak Manisa ili için taşkın duyarlılık haritası üretilmiştir. Çalışma alanının taşkın duyarlılığı hidro-jeomorfolojik özelliklere göre seçilen 9 kriter özelinde analiz edilmiştir. Seçilen kriterler arasında eğim, bakı, akarsuya uzaklık, yağış, arazi kullanımı/arazi örtüsü, yükselti, jeoloji, toprak ve drenaj yoğunluğu yer almaktadır. Değerlendirilen her bir kriterin alt sınıfları önem derecelerine göre ağırlıklandırılmıştır. Ağırlıklandırılmış kriterler daha sonra ArcGIS 10.8'de ağırlıklı toplam tekniği kullanılarak CBS ortamına entegre edilmiş ve çalışma alanının taşkın duyarlılık haritası üretilmiştir. Manisa ili özelinde türetilen model haritaya göre taşkına duyarlı alanlar çok yüksek, yüksek, orta, düşük ve çok düşük duyarlılık bölgeleri olmak üzere beş sınıfa ayrılmıştır. CBS ortamında AHY teknikleri ile oluşturulan model haritaya göre, alanın 904,6 km2si (%6,8) ve 2333,4 km2si (%16,8) sırasıyla çok yüksek ve yüksek taşkına duyarlı bölgeler olarak sınıflandırılmıştır. Gerçekleştirilen araştırmada elde edilen bulguların, Manisa ilinde taşkın yönetim planlarının geliştirilmesinde ve gelecekte bölgede yaşanması olası taşkınların azaltılmasına yönelik sürdürülebilir yönetim stratejilerinin belirlenmesinde araştırmacılara, karar vericilere ve planlamacılara yön gösterici olacağı düşünülmektedir.