Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türkiye'de Kırsal Eğitim Politikalarının Evrimi (1846-1954)

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Lütfi ARSLAN
Cited by: 0
References: 32

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Osmanlı Devleti’nde nüfusun büyük bölümünün tarımla geçinen kırsal topluluklardan oluşması, ilköğretim programlarının teorik eğitimin yanı sıra pratik tarım eğitimini de içermesini zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda, 10 Ocak 1846’da İstanbul’daki Ayamama Çiftliği’nde kurulan “Mekteb-i Zirai Şahane”, Türkiye’de uygulamalı eğitim modelinin ilk örneğini teşkil etmiştir. “Tanzimat Dönemi’nde (1839-1876)” başlatılan eğitim reformları, merkeziyetçi yapı ve mali imkânsızlıklar nedeniyle kırsalda beklenen etkiyi gösterememiştir. “Darülmuallimin (1848)” ve “Maarif Nizamnameleri” gibi adımlarla öğretmen yetiştirme ve müfredat standartlaştırma çabaları başlatılmışsa da köylere yeterli sayıda okul ve nitelikli öğretmen ulaştırılamamıştır. “II. Meşrutiyet Dönemi’nde köy okullarının yaygınlaştırılması hedeflenmiş, ancak “Balkan Savaşları (1912-1913) ve I. Dünya Savaşı (1914-1918)” nedeniyle bu girişimler kesintiye uğramıştır. Cumhuriyet Dönemi’nde “Kırsal Eğitim Politikaları”, Millî Mücadele’nin zaferle sonuçlanması ve Cumhuriyet’in 1923’te ilanı ile birlikte laik ve ulusal bir eğitim sistemi benimsenmiştir. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak hazırlanan bu çalışmada, 1846-1954 arasındaki süreçte kırsal eğitim politikalarındaki dönüşümün modernleşme ve kalkınma hedefleri doğrultusunda nasıl şekillendiğini analiz etmek ve Tanzimat'tan Köy Enstitüleri'ne kadar olan süreçte karşılaşılan siyasi, ekonomik ve yapısal engelleri değerlendirerek Türkiye'nin eğitim tarihindeki süreklilik ve değişim dinamiklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmanın kapsamı içerisinde kırsal eğitimdeki dönüşümün, modernleşme ve kalkınma hedefleri doğrultusunda şekillendiği sonucuna varılmıştır. Bu süreçte geliştirilen eğitim politikaları, Türkiye’nin modernleşme sürecine önemli katkılar sunmuştur.

Fields of Study & Subjects

Historical Turkish Studies Historical Education Studies Worldwide Education in Rural Contexts

Publication details

Journal / source
Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Volume
12
Issue
1
Pages
449–468
Publication date
31 March 2026
Language
TR