Türkiye’de Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitsel Tanılama ve Eğitsel Değerlendirme Süreçlerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi
Summary
No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.
Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.Abstract
Bu çalışma, Türkiye’de zihinsel yetersizliği olan bireylerin tanılama ve eğitsel değerlendirme süreçlerine ilişkin araştırmaları sistematik olarak incelemektedir. 1976–2025 yılları arasında yayımlanan ve ölçütleri karşılayan 25 çalışma; yöntemsel özellikler, katılımcı profilleri, veri toplama araçları ve temel bulgular açısından analiz edilmiştir. Bulgular, erken dönem araştırmaların ağırlıklı olarak grup zekâ testlerine dayandığını ve uzman personel ile ölçme araçlarındaki yetersizliklerin süreci sınırladığını göstermektedir. 2000’li yıllardan itibaren çalışmalar daha kapsamlı, bağlama duyarlı ve katılımcı odaklı bir nitelik kazanmış; uzman ve ebeveyn görüşleriyle desteklenmiş ve sistemsel sorunlara odaklanmıştır. Son dönem araştırmalarında göçmen çocukların tanılanması, kültürel farklılıkların değerlendirmeye etkisi ve tıbbi-eğitsel tanı farklılıkları ön plana çıkmaktadır. Uyumsal davranış ölçümlerinin sınırlı kullanımı, kurumlar arası iş birliği eksiklikleri ve ailelerin yaşadığı duygusal zorluklar da öne çıkan temalardır. Bulgular, tanılama ve değerlendirme süreçlerinin disiplinler arası, kültürel açıdan duyarlı ve aile merkezli bir anlayışla yeniden yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışma, yaklaşık yarım yüzyıllık araştırma birikimini bütüncül biçimde sentezleyerek alana özgün katkılar sunmakta ve kapsayıcı, nitelikli özel eğitim uygulamalarına yönelik gelecekteki araştırmalar için temel oluşturmaktadır.
Fields of Study & Subjects
Down syndrome and intellectual disability research
Educational and Psychological Assessments
Developmental and Educational Neuropsychology
Publication details
- Journal / source
- Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Volume
- 12
- Issue
- 1
- Pages
- 240–259
- Publication date
- 31 March 2026
- Language
- TR