Türkiye’de Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitsel Tanılama ve Eğitsel Değerlendirme Süreçlerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Nurettin Yılmaz, Funda Aksoy
Cited by: 0
References: 53

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de zihinsel yetersizliği olan bireylerin tanılama ve eğitsel değerlendirme süreçlerine ilişkin araştırmaları sistematik olarak incelemektedir. 1976–2025 yılları arasında yayımlanan ve ölçütleri karşılayan 25 çalışma; yöntemsel özellikler, katılımcı profilleri, veri toplama araçları ve temel bulgular açısından analiz edilmiştir. Bulgular, erken dönem araştırmaların ağırlıklı olarak grup zekâ testlerine dayandığını ve uzman personel ile ölçme araçlarındaki yetersizliklerin süreci sınırladığını göstermektedir. 2000’li yıllardan itibaren çalışmalar daha kapsamlı, bağlama duyarlı ve katılımcı odaklı bir nitelik kazanmış; uzman ve ebeveyn görüşleriyle desteklenmiş ve sistemsel sorunlara odaklanmıştır. Son dönem araştırmalarında göçmen çocukların tanılanması, kültürel farklılıkların değerlendirmeye etkisi ve tıbbi-eğitsel tanı farklılıkları ön plana çıkmaktadır. Uyumsal davranış ölçümlerinin sınırlı kullanımı, kurumlar arası iş birliği eksiklikleri ve ailelerin yaşadığı duygusal zorluklar da öne çıkan temalardır. Bulgular, tanılama ve değerlendirme süreçlerinin disiplinler arası, kültürel açıdan duyarlı ve aile merkezli bir anlayışla yeniden yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışma, yaklaşık yarım yüzyıllık araştırma birikimini bütüncül biçimde sentezleyerek alana özgün katkılar sunmakta ve kapsayıcı, nitelikli özel eğitim uygulamalarına yönelik gelecekteki araştırmalar için temel oluşturmaktadır.

Fields of Study & Subjects

Down syndrome and intellectual disability research Educational and Psychological Assessments Developmental and Educational Neuropsychology

Publication details

Journal / source
Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Volume
12
Issue
1
Pages
240–259
Publication date
31 March 2026
Language
TR