Zenon i Antemiusz w jednym stali domu czyli o konflikcie sąsiedzkim w Konstantynopolu

Read full text
Authors: Teresa Wolińska
Cited by: 0

Abstract

Celem artykułu jest przedstawienie konfliktu między dwoma znakomitymi mieszkańcami Konstantynopola – retorem Zenonem i Antemiuszem z Tralles. W jego trakcie ten drugi w szczególny sposób dokuczał sąsiadowi. Udręczał go wywołując iluzję trzęsienia ziemi przy pomocy kotłów parowych, a używając luster i obiektów rezonansowych symulował burzę. Chociaż pozornie historia wydaje się zmyślona, analiza Historii Agatiasza Scholastyka, jedynego źródła, w którym została ona opisana, a także przyjrzenie się dorobkowi Antemiusza pozwalają uznać, że mamy do czynienia z opowieścią oddającą prawdziwe wydarzenia. Antemiusz znany jest wyłącznie jako budowniczy Hagia Sofia. Był jednak także matematykiem i inżynierem, zaznajomionym z dziełami starożytnych matematyków, w szczególności Herona z Aleksandrii, Apolloniusza z Pergi i Dioklesa. Sam także napisał kilka traktatów. Miał wiedzę i umiejętności, by w opisany sposób dręczyć Zenona mszcząc się za przegrany proces. Niewykluczone, że chciał też sprawdzić wytrzymałość budynków na wstrząsy. Dzięki temu uznano go za znawcę przyczyn trzęsień ziemi, które potrafi sztucznie wywoływać. Agatiasz, który sam doświadczył skutków takich kataklizmów jest sceptyczny wobec tego przekonania. Opis sporu Zenona i Antemiusza pozwolił mu popisać się oczytaniem i ukazać symbolicznie starcie wiedzy prawniczej i retorycznej z umiejętnościami technicznymi.

Fields of Study & Subjects

Byzantine Studies and History Classical Antiquity Studies Historical and Religious Studies of Rome

Publication details

Journal / source
Vox Patrum
Volume
97
Pages
135–158
Publication date
15 March 2026
Language
PL