Шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау модельдерін салыстырмалы талдау: әлемдік тәжірибе контекстіндегі Қазақстандық тәжірибенің трансформациясы

Мақсаты: бұл мақалада 2015-2025 жылдар аралығындағы кезеңде Қазақстан Республикасындағы шағын және орта бизнесті (ШОБ) мемлекеттік қолдау құралдарының тиімділігі бағаланады және әмбебап шаралардан инновациялық дамуды селективті ынталандыру моделіне көшу қажеттілігі негізделеді. Әдістер: зерттеу жүйелі тәсілге негізделген және Қазақстанның 17 аймағы мен үш мегаполисінің 2015-2025 жылдар аралығындағы статистикалық деректерінің сипаттамалық талдауын қамтиды. Негізгі әдіс ретінде ЭЫДҰ елдерінің озық тәжірибелерімен халықаралық салыстырмалы талдау (бенчмаркинг) қолданылды. Нәтижелер: 2015–2025 жылдардағы динамиканы талдау нәтижелері жалпы ішкі өнімдегі ШОБ 38,2 %-ға дейін өсуіне қарамастан, құрылымдық тоқырау сақталғанын, яғни аймақтардың 41,8 %-ның бағдары әлі де саудаға бағытталғанын көрсетті. Сондай-ақ, инновациялық кәсіпорындардың 65 %-ның мегаполистерде орналасуынан туындайтын аймақтық теңгерімсіздіктер мен субсидияларды бөлудегі тиімсіздік анықталды. Ғылыми жаңалық: бұл жұмыстың ғылыми жаңалығы тікелей субсидияларды негізгі еңбек өнімділігі көрсеткіштерімен байланысты тәуекелдерді бөлу құралдарымен алмастыруды ұсынатын «болжамды жеделдету» моделін әзірлеуде жатыр. Практикалық маңыздылық: зерттеудің практикалық маңыздылығы даму институттарының ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған өтпелі салық режимдерін және үлкен деректерге негізделген цифрлық бағалау жүйесін енгізуді негіздеуінде жатыр.