Đánh giá lưu lượng đỉnh hít vào (PIF) bằng In-check Dial G16 và liên quan đến chất lượng cuộc sống, nguy cơ đợt cấp ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngoại trú tại Việt Nam

Đặt vấn đề: Lưu lượng đỉnh hít vào (PIF) có vai trò hướng dẫn lựa chọn dụng cụ hít phù hợp với đặc điểm cá nhân, giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị và tuân thủ của bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT), tuy nhiên tại Việt Nam, các nghiên cứu đánh giá vai trò của PIF vẫn còn hạn chế. Mục tiêu: Nghiên cứu này tập trung đánh giá PIF ở bệnh nhân BPTNMT nhằm tối ưu hóa lựa chọn dụng cụ hít theo kháng lực và nâng hiệu quả điều trị. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang, tiến cứu được thực hiện trên 160 bệnh nhân BPTNMT đã chẩn đoán ≥1 năm theo GOLD 2024, đang điều trị ổn định và sử dụng cố định một dụng cụ hít trong 3 tháng gần đây. Nguy cơ đợt cấp cao (GOLD 2024) khi có ≥2 đợt cấp và/hoặc ≥1 đợt cấp phải nhập viện trong năm qua. Chất lượng cuộc sống đánh giá theo thang điểm CCQ, CAT. Mỗi bệnh nhân được đo PIF ba lần cho từng dụng cụ hít bằng In-check Dial G16. Dữ liệu được phân tích bằng SPSS 26. Kết quả: Bệnh nhân BPTNMT sử dụng dụng cụ hít DPI có tỷ lệ PIF dưới mức tối ưu rất cao (56,3%), với tổng cộng 26,3% bệnh nhân có PIF dưới mức tối ưu ở ít nhất một dụng cụ. Nhóm PIF dưới mức tối ưu có điểm CCQ và CAT cao hơn (CCQ 1,95 (1,58–2,60) so với 1,60 (1,30–2,10); p = 0,012 và CAT 16,07 ± 6,36 so với 13,78 ± 5,94; p = 0,037). Bệnh nhân có PIF dưới mức tối ưu có nguy cơ đợt cấp cao hơn so với nhóm đạt mức tối ưu với OR=2,83 (KTC 95%: 1,34 – 5,98). Trình độ học vấn thấp và sử dụng DPI liên quan có ý nghĩa với PIF dưới mức tối ưu. Nhóm GOLD 2 có nguy cơ thấp hơn GOLD 4. Kết luận: Tỷ lệ PIF dưới mức tối ưu ở bệnh nhân BPTNMT ngoại trú còn đáng kể, tập trung chủ yếu ở nhóm sử dụng DPI. PIF dưới mức tối ưu liên quan với điểm CCQ/CAT cao hơn và nhóm nguy cơ đợt cấp cao, gợi ý PIF là một chỉ số thực hành cần được đánh giá định kỳ để cá thể hóa lựa chọn dụng cụ hít và can thiệp huấn luyện kỹ thuật hít. Trong triển khai lâm sàng, nên ưu tiên đo PIF trước kê đơn và khi bệnh nhân kiểm soát kém/đợt cấp tái diễn, đặc biệt ở bệnh nhân dùng DPI; đồng thời thận trọng khi diễn giải PIF ở MDI/SMI vì yêu cầu kỹ thuật hít khác (tốc độ hít quá nhanh có thể làm giảm lắng đọng khí dung).