Arıcılık işletmelerinin sosyo-ekonomik yapısının araştırılması: Burdur ili örneği

Bu çalışma, arıcılık sektöründe yapısal bir dönüşüm süreci yaşayan Burdur ili arıcılık işletmelerinin demografik ve sosyo-ekonomik özelliklerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Burdur ilinin 11 ilçesinde faaliyet gösteren 65 arıcılık işletmesi ile anketler gerçekleştirilmiş ve işletmelere ait elde edilen 2024 yılı verileri nicel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bulgular, işletme sahiplerinin büyük ölçüde ileri yaş grubunda (ortalama yaş 51,8) yer aldığını ve yalnızca %13,85’inin arıcılığı tek geçim kaynağı olarak sürdürdüğünü göstermektedir. İşletme sahiplerinin eğitim düzeyi ise dikkat çekici biçimde yüksektir; %32,31’i ön lisans ve üzeri eğitime sahiptir. Bununla birlikte, Burdur’da arıcılık faaliyetlerinin genel olarak düşük kovan başı bal verimi (en çok %44,62 ile 11-20 kg) ve yüksek kovan kayıpları (ortalama 24,63/kovan) ile yürütüldüğü tespit edilmiştir. Çalışma, arıcılıkta gezginci üretim modelinin baskın olduğunu (%67,70) ve üreticilerin çoklu arı ürünleri üretiminde (polen %46,2, propolis %18,5) sınırlı faaliyet gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, üreticilerin yalnızca %15,39’unun sigorta yaptırdığı ve %78,1’inin devlet desteklerinden memnun olmadığı belirlenmiştir. Analizler, yaşlı üretici profili, genç katılımın düşük düzeyi, teknik altyapı eksiklikleri ve destek mekanizmalarına duyulan güvensizlik gibi unsurların sektörel sürdürülebilirliği tehdit ettiğini göstermektedir. Arıcılık faaliyetlerinin sürdürülebilir politikalar ile kamu tarafından desteklenmesi ve özellikle genç nüfusun sektöre entegrasyon sürecinin (biyogüvenlik ve teknik bilgi birikimin kazandırılması) Türkiye genelinde bölge bazlı yeni bir üretim modeli ile hayata geçirilmesi sektörün geleceği için olumlu katkılar sunacaktır.