Hasan Ali Toptaş’ın “Beni Kör Kuyularda” Romanında Dijitalizm Eleştirisi

Dijital araçlar birey, toplumsal yapı ve ilişkiler üzerinde ciddi etkilere sahiptir. İnsan dolayısıyla da edebiyat iletişim araçlarının tahakkümündedir. Özellikle sanal ortam, edebiyatın tüm mecralarında dönüşümler meydana getirmektedir. Sanal ortamda edebî eserlerin özgün, bireyi değerli kılan yaklaşımlarıyla çelişen didaktik nitelikte yığınca paylaşım, edebiyat addedilebilmektedir. Bu durum edebiyatın varoluş gayesiyle çelişir. Söze biçilen değer, yerini giderek imajlara bırakmaktadır. Seyretmenin okumaya tercih edildiği dijital çağda ekran/seyirci olgusunun tepkisizliğe yol açan bir tarafı vardır. İnsanlar, kendilerine dokunulmadığı sürece çoğu olumsuzlukları izleyerek kanıksar hâle gelebilmektedir. Beni Kör Kuyularda romanında seyirciliğin yarattığı kayıtsızlık kurgunun en önemli belirleyenidir. Toptaş, araçların geleneksel hayatın değerler dünyasında yarattıkları aşınmaları çarpıcı bir kurguyla anlatmaktadır. Bilhassa isim sembolizmiyle yazar kahramanının ailesinin köyden kente göçle başlayan çöküşüne ayrıntılı yer verir. Neredeyse romandaki kişi kadrosunun tamamının isimlerinin anlamı farklı göndermelerle dijitalizme eleştiri mahiyetindedir. Yazar, dijital çağın en önemli araçlarından biri olan sanal ortamı dolayısıyla ekranı, Muzaffer’in seyirlik bir araca dönüşen evi üzerinden eleştirmektedir. Kapitalist amaçların, mafya tipi yapılanmaların işgalindeki bu evde, aynı zamanda temayla bağlantılı olarak çağın sorunları teşhir edilmektedir. Postmodern roman tekniklerine yer verilen eserde, anlam katmanları ve çağrışım alanlarıyla okur kurguya dâhil edilir. Bu çalışmada romanda işaret edilen mahremiyet algısı, duyarsızlaşma, merhamet yitimi gibi konuların çağın araçlarıyla sosyal yapı arasındaki ilişki çerçevesinde nasıl değerlendirildiği incelenecek, isim sembolizminin temaya katkıları üzerinde durulacaktır.