Tác động của nền tảng số đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam: Phân tích định tính và hàm ý chính sách

Nghiên cứu này vận dụng phương pháp phân tích chủ đề (thematic analysis) để làm rõ các cơ chế tác động của nền tảng số đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tại Việt Nam. Thông qua 12 cuộc phỏng vấn bán cấu trúc với các chủ thể đa dạng bao gồm nhà quản lý SMEs, đại diện nền tảng số, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia, nghiên cứu tích hợp lý thuyết hệ sinh thái nền tảng số với lý thuyết năng lực động để phân tích hiện tượng nghiên cứu. Kết quả chỉ ra ba cơ chế chính: (1) hạ tầng công nghệ của nền tảng số tạo lập lợi thế cạnh tranh thông qua việc giảm chi phí giao dịch và mở rộng tiếp cận thị trường; (2) năng lực nền tảng số và năng lực mạng lưới đóng vai trò trung gian trong việc chuyển hóa nguồn lực kỹ thuật số thành lợi thế cạnh tranh; (3) sự phụ thuộc vào nền tảng tạo ra quan hệ quyền lực bất cân xứng, hạn chế khả năng tự chủ chiến lược của SMEs. Về lý thuyết, nghiên cứu làm rõ vai trò kép của nền tảng số trong việc vừa trao quyền, vừa kiểm soát trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển. Về thực tiễn, nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách nhằm cân bằng phát triển hệ sinh thái số với bảo vệ quyền lợi SMEs.