Gri Ufuklar: Türkiye’nin Yaşlanan Nüfusu ve Sosyal Politika Gereksinimleri

Türkiye, hızla yaşlanan nüfus yapısıyla demografik dönüşüm sürecinin kritik bir eşiğinde bulunmaktadır. 2024 yılı itibarıyla 65 yaş üstü nüfus oranı %10,6’ya yükselmiştir. TÜİK projeksiyonlarına göre bu oran 2060’ta %27’ye, 2100 yılında ise her üç kişiden birinin yaşlı olacağı bir düzeye ulaşacaktır. Bu demografik değişim; sosyal güvenlik sistemleri, iş gücü piyasası, aile yapısı ve ekonomik sürdürülebilirlik üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Azalan doğurganlık oranları nedeniyle genç nüfus daralmakta ve iş gücüne katılım oranı düşerken, yaşlı nüfusun yalnızlık, bakım ve sosyal destek ihtiyacı giderek artmaktadır. Bakım sorumluluğunun büyük ölçüde kadınlar tarafından üstlenilmesi, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini derinleştirirken, mevcut sosyal güvenlik sistemi artan mali yükleri karşılamakta zorlanmaktadır. Uluslararası deneyimler, özellikle Japonya, Almanya ve İsveç örnekleri; yaşlanan nüfusa uyum sağlayabilmek için teknoloji odaklı bakım modelleri, dijital kapsayıcılık, kamu-aile iş birliği ve uzun dönemli bakım sigortası gibi stratejilerin etkili olabileceğini göstermektedir. Türkiye’nin demografik yaşlanmayı bir krize dönüşmeden yönetebilmesi için doğurganlığı teşvik eden sosyal politikaların geliştirilmesi, bakım hizmeti altyapısının güçlendirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin reforme edilmesi ve aileyi destekleyici mekanizmaların hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, Türkiye’nin demografik yaşlanma sürecine uyum sağlayabilmesi için kapsamlı, uygulanabilir ve sürdürülebilir bir politika çerçevesi sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada doküman analizi tekniği kullanılmış elde edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.