ŞAPKA DEVRİMİ’NDE YEREL BASININ ROLÜ: KASTAMONU AÇIKSÖZ GAZETESİ

Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte hayata geçirilen devrimlerden biri olan Şapka İnkılabı, 28 Kasım 1925’te Resmî Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Şapka kullanımına dair ilk fikirlerin ortaya çıkmasından kanunlaşma sürecine kadar geçen dönemde basında geniş tartışmalar yaşanmıştır. Bu süreçte, şapka karşıtlarının muhalif görüşleri hem yerel hem de ulusal basında yer bulmuştur. Mustafa Kemal Atatürk, Şapka İnkılabını halka anlatmak için Kastamonu’yu özellikle seçmiş ve bu ziyaretle halkın şapka ile tanışmasını sağlamıştır. Atatürk’ün Kastamonu ziyareti, dönemin ulusal ve yerel basınında büyük yankı uyandırmıştır. Bu bağlamda çalışmamız, Şapka İnkılabı ile özdeşleşen Kastamonu ili ve bu dönemin önemli yerel gazetelerinden biri olan Açıksöz gazetesinin Şapka Devrimi’ne bakışını ele almıştır. Açıksöz gazetesinin 1925 yılına ait Ağustos ve Aralık aylarındaki nüshaları taranarak, Şapka İnkılabı ile ilgili haber ve makaleler incelenmiştir. Gazetede yer alan haber, ilan ve makaleler, içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve gazetenin Şapka İnkılabına yaklaşımı ortaya konmuştur. Konuyu başından takip ederek halkı bildiren gazete yenilik sürecini siyasi, dinî ve toplumsal gerekçeleriyle birlikte okuyucularına aktarmıştır. Gazetenin bu tutumu halkın devrimle ilgili kaygılarını gidermeye yönelik bir rehber sunmakla kalmamış, aynı zamanda şapka kullanımının önemini ve bu yeniliğin topluma kattığı modernleşme sürecini de ortaya koymuştur.