YEREL BASININ GÖZÜYLE 1939-1945 YILLARI ARASINDA MALATYA’DA EĞİTİM-ÖĞRETİM ve OKULLAŞMA

İnönü dönemi, Türkiye’de eğitim-öğretim politikalarının atılım yılları olmuştur. İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanı seçilmesinden sonra eğitim-öğretim alanında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Cehalete karşı bir seferberlik başlatılmış, ilköğretim, ortaöğretim, mesleki-teknik eğitim ve yükseköğrenim kurumlarının açılmasına hız verilmiştir. Söz konusu dönemde II. Dünya Savaşı’nın yaşanmış olması ayrıca önemlidir. Türkiye, II. Dünya Savaşı yıllarında savaş dışı kalma politikası takip etmiş ancak her an savaşa çekilebileceği endişesi ile içeride ciddi tedbirler almak zorunda kalmıştır. Şüphesiz bu tedbirler ekonomik alanda bir daralmaya sebep olmuştur. Söz konusu bu daralmaya rağmen dönemin hükümetleri eğitim-öğretim seferberliğinden vaz geçmemişlerdir. Nitekim bu dönemde okullaşma oranları hızlı bir şekilde artmıştır. Ayrıca bu dönemde eğitim-öğretim faaliyetlerinin kırsal kesimlere yayılması için de önemli adımlar atılmış böylece okullaşmanın memleket genelinde sağlam temellere oturtulması da sağlanmıştır. 1939-1945 yılları arasında Malatya’nın eğitim ve kültürel yapısı da ülkenin içinde bulunduğu olağanüstü şartların gölgesinde şekillenmiştir. Yapılan bu çalışmada 1939-1945 yılları arasında Malatya’da ilkokuldan itibaren eğitim ve kültür hayatının hangi koşullarda ve nasıl şekillendiği araştırılmıştır. Dönem itibarıyla Malatya’ya bağlı olan Arapkir, Pütürge, Darende, Akçadağ, Hekimhan, Adıyaman, Besni ve Kâhta kazalarının 1939-1945 yılları arasında ilk ve orta öğretim kurumlarının sayısal durumu ve halkın talepleri doğrultusunda açılan yeni okullar tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu dönemde Doğu Anadolu’nun sanayi merkezi olarak düşünülen Malatya’da ortaokul ve lise eğitimi kadar mesleki ve teknik okullara olan ilgiyi de artırmıştır. Bu kapsamda Akçadağ Köy Enstitüsü, Malatya Bölge Sanat Okulu, Akşam Kız Sanat Okulu ve Orta Ticaret Okulu ile ilgili bilgiler derlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmış olup Arşiv belgeleri ve o dönemdeki yerel basının tek temsilcisi olan Fırat Gazetesinden yararlanılmıştır.