Taşıyıcı Annelik Yöntemiyle Doğan Çocuğun Türk Mahkemelerinden Mirasçılık Belgesi Talebi: Milletlerarası Özel Hukuk Açısından Bir İnceleme

Üreme teknolojisindeki gelişmelerle birlikte ortaya çıkan taşıyıcı annelik yöntemi etik ve hukukî boyutlarıyla oldukça tartışmalı bir alan hâline gelmiştir. Türk hukukunda taşıyıcı annelik açıkça yasaklanmış olmakla birlikte, kişiler bu yasağı aşmak amacıyla taşıyıcı anneliğe izin veren yabancı ülkelere gitmekte ve bu ülkelerde söz konusu yöntemle çocuk sahibi olabilmektedir. Sınıraşan taşıyıcı annelik yoluyla doğan bir çocuğun Türk mahkemelerinde mirasçılık belgesi talep etmesi ise çeşitli milletlerarası özel hukuk sorunlarını gündeme getirmektedir. Çalışmamızda yabancılık unsuru içeren mirasçılık belgesi talebinde soybağı ilişkisinin geçerliliği ön sorun olarak incelenmiştir. Ayrıca ön sorunun çözümüne ilişkin lex fori ve lex causae yaklaşımları değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, taşıyıcı annelik yöntemiyle doğan çocuğun mirasçılık belgesi talebinin kamu düzeni gerekçesiyle reddedilmemesi gerektiği; hâkimin her somut olayda çocuğun üstün yararını ve milletlerarası özel hukukun hakkaniyet ilkelerini gözeterek esnek bir değerlendirme yapması gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, mirasçılık belgesinin düzenlenmesinde yetkili mahkemenin MÖHUK m. 40 hükmünün atfıyla HMK m.384 hükümleri çerçevesinde tespit edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.