Ceza Muhakemesi Hukukunda Temyiz Talebinde Bulunmayan Sanıkların Hükmün Bozulmasından Faydalanmasının Mahiyeti ve Kapsamı

Ceza muhakemesinde davasız yargılama olmaz ilkesi geçerlidir. Denetim muhakemesinin yayılma etkisi (sirayet) bu ilkenin istisnalarından birini teşkil etmektedir. Yayılma etkisinin nasıl uygulanacağı konusunda 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun yürürlükte olduğu zamandan beri birçok farklı görüş ileri sürülmüştür. Diğer yandan Yargıtay müstakar içtihatlarında yayılma etkisini oldukça dar bir sahada kabul etmektedir. Bununla birlikte bu uygulamanın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 306. maddesine uygun olup olmadığı şüphelidir. Zira kanun metninde Yargıtay uygulamasını haklı çıkartacak bir ibare bulunmamaktadır. Öte yandan yayılma etkisi konusunda doktrinde de birçok farklı görüş ileri sürülmektedir. Bu çalışma bir yandan bu görüşleri değerlendirmekte diğer yandan bu görüşler çerçevesinde oluşan belli başlı tartışma alanlarından hareketle yayılma etkisi konusunda savunma hakkını gözeten tutarlı bir uygulamanın imkanını araştırmaktadır. Bu tartışmalar ağırlıklı olarak, Yargıtay’ın temyize başvurmayan sanıklar için de bozma kararı verip vermeyeceği, lehe bozmadan sonra sirayete dayalı olarak verilen hükmün temyize başvurmayan sanıklarca temyiz edilip edilemeyeceği ve mahkemenin kararında direnmesi halinde temyize başvurmayanlar için nasıl bir yol izleneceği meseleleri etrafında toplanmaktadır.