İklim Değişikliği Bağlamında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Mağdur Statüsü ve Locus Standi Yaklaşımı

Küresel bir olgu olan ve tüm insanlığı tehdit eden iklim değişikliği ile mücadele ve olumsuz etkilerinin azaltılması amacıyla devletin gerekli tedbirleri almadığı gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde korunan haklarının ihlal edildiğinden bahisle çeşitli başvurular yapılmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Verein KlimaSeniorinnen Schweiz and Others kararıyla iklim değişikliği bağlamında gerçek kişilerin mağdur statüsü ve hükümet dışı kuruluşlarının locus standi yetkisine ilişkin yeni bir yaklaşım kabul etmiştir. Gerçek kişi başvuranların mağdur statüsü için devletin yargı yetkisi alanında bulunan herkesin başvuru yapmasının engellenmesi amacıyla iklim değişikliğinin olumsuz sonuçlarının doğrudan etkilerinin belirli bir düzeyi ve ciddiyeti aşması gerektiği ve koruma ihtiyacının acil niteliği dikkate alınarak son derece yüksek bir eşik belirlenmiştir. Hükümet dışı kuruluşların locus standi yetkisine ilişkin geleneksel yaklaşım ise gelecek nesiller de dahil olmak üzere iklim değişikliğinden hakları etkilenenler ve etkilenme riski altında olanları temsilen hukuki yollara başvurabilmelerine imkân sağlayacak şekilde esnetilmiştir. Böylelikle belirlenen kriterleri karşılayan hükümet dışı kuruluşlar iklim başvuruları bakımından ana aktör haline gelmiştir. Çalışma iklim değişikliği bağlamında mağdur statüsü ve locus standiye ilişkin kabul edilen yeni yaklaşımı analiz etmekte, actio popularis açısından değerlendirmekte ve gelecekteki başvurular ve kararın ulusal düzeyde uygulanması bakımından olası etkilerini değerlendirmektedir.