Yurt Dışında İşçi İstihdamının Yeni Bir Türü Olarak Kayıtlı İşveren (Employer Of Record) Kavramı ve Türk Hukuku Açısından Değerlendirilmesi

İşgücü piyasasında karşılaşılan ve giderek artan zorluklar, şirketleri yaratıcı işe alım çözümleri aramaya yöneltmektedir. Bu bağlamda sınır ötesi istihdam biçimleri önemli bir alternatif olarak öne çıkarken; özellikle yerli şirketler, yurtdışında çalışan işçiler veya serbest çalışanlar tarafından yürütülen bireysel projelere yönelmektedir. Küreselleşme ve uluslararası yönelimler, sınır ötesi personel görevlendirmelerinin artmasına sebep olmaktadır. Zaman ve mekândan bağımsız istihdam imkânları, çalışanların iş süreçlerine entegrasyonunu kolaylaştırmakla birlikte yurtdışında çalışanların istihdamı hâlâ bünyesinde idari ve hukuki zorluklar barındırmaktadır. Bu sorunlara çözüm olarak sunulan kayıtlı işveren-Employer of Record (EOR) modeli, yerel şirketlerin yurtdışındaki çalışanları yasal olarak istihdam etmelerini ve yalnızca teknik talimat verme yetkisini devralmalarını sağlamaktadır. Kayıtlı işveren bir şirketin, yabancı ülkelerdeki çalışanları yerel yasalarla uyumlu bir şekilde istihdam etmesini sağlayan bir iş modelidir. Bu model, yerel şirketin uyum risklerini en aza indirirken, yüksek organizasyonel maliyetlerin ve hukuki sorumlulukların da önüne geçmektedir. Kayıtlı işveren, işçi ve işveren arasında bir aracı kurum olarak işlev görmekte ve işçilerin istihdamı ile ilgili tüm idari işlemleri yürütmektedir. Ancak, işçiye teknik talimat verme yetkisi yerli şirkete devredilmekte ve işçi, iş görme edimini yerel şirkete karşı yurtdışında ifa etmektedir. Sözü edilen istihdam modeli, bir yandan istihdamı kolaylaştırırken; diğer yandan yerel şirketin iş ve sosyal güvenlik hukuku anlamında mevzuatta ulusal yasal engellerle karşılaşmasını engellemektedir. Kayıtlı işveren, geleneksel işçi temini modelinden farklı olarak, yerli şirket ile yabancı işçi arasında doğrudan bir hukuki ilişki kurulmasını engellemektedir. Bu istihdam modeli, aracı bir kurum olarak kayıtlı işverenin üçlü bir hukuki ilişki yaratmasına neden olmaktadır. Ancak, bu yapı, yerli işveren ve kayıtlı işveren arasındaki ilişkilerin daha karmaşık hale gelmesine, iş ve sosyal güvenlik hukuku açısından bazı sorunlara da yol açabilmektedir. Bu çalışmada, yakın gelecekte milyonlarca işçinin istihdam edileceği bir istihdam modeli olarak düşünülen kayıtlı işveren (Employer of Record -EOR) kavramının küresel iş gücü piyasasında nasıl bir çözüm sunduğu, karşılaşılan hukuki zorluklar ve modelin Türk hukuku anlamında değerlendirilmesi incelenmektedir.